Serotonin và giấc ngủ có mối liên hệ mật thiết với nhau. Serotonin có tác dụng giúp cho bạn dễ đi vào giấc ngủ và ngủ ngon giấc hơn. Tuy nhiên, có một số nghiên cứu lại chỉ ra rằng nồng độ Serotonin (5-HT) tăng lên khi thức giấc và giảm đi khi ngủ, điều này mâu thuẫn với giả thuyết về công dụng điều trị thần kinh của loại hormon này. Vậy thực chất mối quan hệ Serotonin và giấc ngủ là gì, cùng Vua Nệm tìm hiểu trong bài viết dưới đây nhé.
NỘI DUNG CHÍNH:
1. Serotonin là gì?
Để hiểu rõ về mối liên hệ giữa Serotonin và giấc ngủ, bạn cần hiểu được Serotonin là chất gì, chúng có vai trò gì đối với cơ thể. Serotonin chính là một loại hormon có tên khoa học là 5-hydroxytryptamine hay còn gọi là 5 -HT. Đây là một chất dẫn truyền thần kinh tham gia vào nhiều quá trình của cơ thể như điều hòa tâm trạng, thúc đẩy quá trình tiêu hóa, điều chỉnh giấc ngủ…
Serotonin được tìm thấy ở nhiều bộ phận như ruột, tiểu cầu và não bộ. Serotonin là một tiền chất quan trọng giúp tổng hợp melatonin – một loại hormon có công dụng điều hòa nhịp sinh học, làm tăng cảm giác buồn ngủ, hạn chế tình trạng mất ngủ.
Mối quan hệ Serotonin và giấc ngủ còn đóng vai trò quan trọng trong việc tạo cảm giác thèm ăn, cảm giác hạnh phúc. Thiếu hormon Serotonin có thể dẫn đến tình trạng trầm cảm, mất ngủ triền miên, mệt mỏi, tự ti, hay cáu kỉnh, thèm ăn những đồ ăn chứa nhiều tinh bột và đường, rối loạn tiêu hóa, buồn nôn…
Các nhà khoa học đã thực hiện nhiều nghiên cứu và chỉ ra những vai trò quan trọng của Serotonin và giấc ngủ dưới đây:
- Serotonin giúp điều hòa nhịp sinh học của cơ thể, từ đó giảm thiểu tình trạng mất ngủ, thức giấc giữa đêm.
- Tăng cảm giác thèm ăn
- Cải thiện khả năng ghi nhớ
- Tăng cường những cảm xúc tích cực, hạn chế những cảm xúc tiêu cực của con người.
- Một số nghiên cứu còn cho thấy Serotonin có mối liên hệ với một số chức năng như sản xuất sữa mẹ, tái tạo tế bào gan, quá trình phân chia tế bào, chuyển hóa xương…
![[Mới - Độc quyền] Nệm lò xo túi độc lập 3 vùng Dunlopillo de.Stress Powerful](https://cdn-cf-ops.vuanem.com/243x,webp,q80/https://vuanem.com/image/products/1969/0/FP2Yn62NW21ANU5dy3xwKeRFcLDYudjlcVjBFUyO_2026-04-03-135810.png)
2. Mối liên hệ mật thiết giữa Serotonin và giấc ngủ
Mối quan hệ Serotonin và giấc ngủ đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa chu kỳ ngủ – thức của cơ thể, ảnh hưởng trực tiếp đến thời điểm bạn cảm thấy tỉnh táo hay buồn ngủ. Vì vậy, việc duy trì mức Serotonin cân bằng là yếu tố quan trọng giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ một cách tự nhiên và bền vững.
2.1. Serotonin ảnh hưởng đến chu kỳ ngủ – thức như thế nào
Serotonin hoạt động như một “công tắc” giúp điều chỉnh trạng thái tỉnh táo và buồn ngủ của cơ thể. Khi bạn thức, Serotonin được giải phóng nhiều để duy trì sự tỉnh táo và tập trung. Khi bước vào giấc ngủ, nồng độ này giảm dần, tạo điều kiện cho cơ thể thư giãn và chuyển sang các giai đoạn ngủ sâu. Ngoài ra, Serotonin còn ức chế các tế bào gây buồn ngủ ở một số thời điểm, giúp duy trì sự cân bằng trong chu kỳ ngủ – thức.
2.2. Vai trò của Serotonin trong sản xuất melatonin
Serotonin là tiền chất quan trọng để cơ thể tổng hợp melatonin – hormone chịu trách nhiệm điều chỉnh nhịp sinh học. Khi trời tối, Serotonin sẽ được chuyển hóa thành melatonin, giúp cơ thể nhận biết thời điểm cần nghỉ ngơi và dễ dàng đi vào giấc ngủ. Nếu Serotonin thấp, quá trình sản xuất melatonin cũng bị ảnh hưởng, dẫn đến khó ngủ hoặc ngủ không sâu.
2.3. Tác động đến tâm trạng và chất lượng giấc ngủ
Serotonin còn được gọi là “hormone hạnh phúc” vì có liên quan mật thiết đến cảm xúc và tâm trạng. Khi mức Serotonin ổn định, bạn sẽ cảm thấy thư giãn, giảm căng thẳng và dễ ngủ hơn. Ngược lại, thiếu hụt Serotonin có thể gây lo âu, stress và trầm cảm – những yếu tố làm gián đoạn giấc ngủ và khiến bạn khó duy trì giấc ngủ chất lượng.
3. Dấu hiệu nhận biết cơ thể thiếu hụt Serotonin
Khi cơ thể thiếu hụt Serotonin, bạn có thể nhận biết điều này qua những triệu chứng dưới đây:
- Khó có thể điều chỉnh được tâm trạng và cảm xúc của mình. Bạn dễ cáu kỉnh, buồn rầu, tâm trạng không thoải mái.
- Trầm cảm: Rơi vào trạng thái buồn bã kéo dài, tuyệt vọng, mệt mỏi, những trường hợp nặng có thể tự tử.
- Lo âu: Thường xuyên có cảm giác bất an, lo sợ, một số trường hợp nặng có thể tiến triển thành hội chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế.
- Suy giảm trí nhớ, hay quên, trí nhớ ngắn hạn. Ngoài ra, ở những người mắc bệnh Alzheimer thì nồng độ Serotonin đều ở mức thấp.
- Rối loạn giấc ngủ với những vấn đề như mất ngủ, thiếu ngủ, giấc ngủ chập chờn, hay thức giấc giữa đêm, khó đi vào giấc ngủ…
- Chức năng tình dục suy giảm: Giảm ham muốn, khả năng đạt cực khoái cũng giảm.
- Tăng động, khó ngồi yên ở một vị trí.
- Thèm ăn nhiều đồ ngọt, tinh bột, rối loạn tiêu hóa…
4. Các biện pháp giúp tăng lượng Serotonin để ngủ ngon hơn
Nếu bạn nhận thấy mình có các triệu chứng của việc thiếu hụt Serotonin thì nên tìm cách can thiệp ngay, tránh để lâu dài sẽ gây ra những ảnh hưởng xấu cho sức khỏe tinh thần và thể chất. Bạn có thể áp dụng một số cách đơn giản dưới đây để tăng lượng Serotonin một cách tự nhiên nhất.
4.1. Tự điều chỉnh tâm trạng
Trong cuộc sống, nếu không may gặp phải những điều không như ý muốn, bạn dễ rơi vào trạng thái lo âu, buồn bã, chán nản, tự ti…. Tuy nhiên, bạn cần tìm cách để điều chỉnh tâm trạng của mình, cố gắng vượt qua để có một trạng thái tích cực hơn. Nên đón nhận những chuyện với một tâm thế chủ động, sẵn sàng đối phó với mọi trường hợp. Bạn cũng nên hạn chế những cảm xúc tiêu cực, chán nản hoặc đổ lỗi, trách móc người khác.
Khi bạn có một trạng thái tinh thần tích cực thì cơ thể sẽ tự động tiết ra nhiều Serotonin hơn. Nguyên nhân là bởi Serotonin và tâm trạng con người có thể tác động qua lại lẫn nhau. Khi bạn cảm thấy vui vẻ, hạnh phúc thì lượng Serotonin sẽ tăng và ngược lại, nếu bạn rơi vào bi quan, đau buồn thì lượng Serotonin cũng giảm xuống.
4.2. Ra ngoài để tận hưởng thế giới xung quanh
Đôi khi việc xoay qua xoay lại giữa công việc và cuộc sống gia đình khiến bạn cảm thấy mệt mỏi, tâm trạng đi xuống, bạn hãy thử ra ngoài để tận hưởng không khí trong lành, đi dạo ngoài công viên để thả lỏng tâm trạng.
Bạn cũng có thể sắp xếp một chuyến đi xa, du lịch đâu đó để tâm trạng mình trở nên tích cực hơn. Khi trạng thái tinh thần của bạn đã trở nên vui vẻ, tích cực thì hàm lượng Serotonin trong cơ thể cũng tăng cao.
4.3. Tăng cường luyện tập thể dục thể thao
Luyện tập thể dục thể thao có tác dụng nâng cao sức khỏe đồng thời kích thích cơ thể sản sinh ra các loại hormon hạnh phúc như: Endorphin, Serotonin và Dopamin. Những loại hormon này sẽ mang lại cho bạn trạng thái tinh thần tích cực, làm việc và học tập hiệu quả hơn.
4.4. Bổ sung những món ăn kích thích tăng nồng độ Serotonin
Trong chế độ ăn hằng ngày, bạn nên ưu tiên lựa chọn những loại thực phẩm có khả năng kích thích cơ thể sản sinh ra Serotonin, ví dụ các loại thực phẩm chứa nhiều protein: thịt gà, pho mát, trứng, cá, đậu nành… Những loại thực phẩm này có chứa nhiều tryptophan – là một loại axit amin có tác dụng kích thích quá trình sản sinh ra Serotonin của cơ thể. Ngoài ra, bạn cũng có thể ăn chuối vì trong loại quả này có chứa nhiều Serotonin.
4.5. Tạo môi trường và những thói quen có lợi cho giấc ngủ
Môi trường ngủ và thói quen trước khi ngủ có vai trò quan trọng đối với Serotonin và giấc ngủ. Một môi trường ngủ thuận lợi sẽ giúp bạn dễ đi vào giấc ngủ hơn, ngủ ngon giấc hơn, hạn chế thức giấc giữa đêm. Ngược lại, môi trường ngủ với những điều kiện không thuận lợi sẽ khiến chất lượng giấc ngủ của bạn bị giảm sút. Dưới đây là một số điều bạn nên thực hiện:
- Tạo không gian phòng ngủ yên tĩnh, có khả năng cách âm tốt với bên ngoài để hạn chế tiếng ồn, như vậy bạn sẽ dễ ngủ hơn và ngủ sâu giấc hơn.
- Phòng ngủ không có ánh sáng quá chói, nên sử dụng rèm và cửa để che chắn ánh sáng bên ngoài. Đèn ngủ nên chọn đèn có ánh sáng vàng ấm áp thay vì đèn có ánh sáng trắng sẽ tốt hơn cho giấc ngủ.
- Điều chỉnh nhiệt độ phòng mát mẻ, không quá nóng cũng không quá lạnh sẽ giúp bạn ngủ ngon hơn.
- Chọn nệm và chăn ga gối phù hợp: Bạn nên chọn những loại nệm có khả năng nâng đỡ tốt, độ thoáng khí cao, tạo cảm giác thoải mái khi nằm, quan trọng hơn nữa là phải phù hợp với tình trạng cơ thể của mình. Với chăn ga gối, bạn nên lựa chọn những sản phẩm mềm mại, có khả năng thấm hút mồ hôi tốt, không gây kích ứng da… Tốt hơn hết bạn nên đến cửa hàng, showroom để nằm thử rồi mới quyết định lựa chọn mẫu chăn ga gối nệm nào.
>> Xem thêm: Hội chứng social jetlag và giấc ngủ: Mối quan hệ bất ngờ
5. Lưu ý khi cải thiện Serotonin để tránh tác dụng ngược
Việc tăng Serotonin có thể giúp cải thiện giấc ngủ và tâm trạng, tuy nhiên nếu thực hiện không đúng cách lại dễ gây tác dụng ngược, ảnh hưởng đến sức khỏe. Vì vậy, bạn cần lưu ý một số điểm quan trọng sau giữa Serotonin và giấc ngủ:
- Không lạm dụng thực phẩm chức năng hoặc thuốc: Việc tự ý bổ sung Serotonin hoặc các chất liên quan mà không có chỉ định của bác sĩ có thể gây rối loạn nội tiết hoặc tác dụng phụ không mong muốn.
- Duy trì thói quen sinh hoạt khoa học: Ngủ đúng giờ, tiếp xúc ánh sáng tự nhiên và ăn uống lành mạnh là cách tăng Serotonin tự nhiên, an toàn và bền vững hơn.
- Tránh căng thẳng kéo dài: Stress làm suy giảm Serotonin và ảnh hưởng trực tiếp đến giấc ngủ. Vì vậy, cần kết hợp các hoạt động thư giãn như thiền, yoga hoặc vận động nhẹ.
- Không kỳ vọng hiệu quả tức thì: Việc cải thiện Serotonin cần thời gian. Nếu nóng vội hoặc áp dụng nhiều phương pháp cùng lúc, bạn có thể gây rối loạn nhịp sinh học.
- Theo dõi phản ứng của cơ thể: Nếu có dấu hiệu bất thường như mất ngủ kéo dài, lo âu hoặc mệt mỏi, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn kịp thời.
Từ thông tin bài viết trên đây có thể thấy rằng Serotonin và giấc ngủ có mối liên hệ mật thiết với nhau, do đó, việc duy trì lượng hormon này ở mức cân bằng là điều cần thiết để giấc ngủ của bạn không bị ảnh hưởng. Để được tư vấn kỹ hơn về Serotonin và giấc ngủ hoặc nếu muốn tìm hiểu kỹ hơn về các sản phẩm phục vụ cho giấc ngủ, bạn có thể liên hệ đến số 1800 2092 nhé.
6. Câu hỏi thường gặp
Có. Serotonin đóng vai trò điều hòa chu kỳ ngủ – thức và là tiền chất để cơ thể sản xuất melatonin – hormone gây buồn ngủ.
Bạn có thể tăng Serotonin thông qua việc tiếp xúc ánh sáng mặt trời, tập thể dục, ăn uống lành mạnh và duy trì tinh thần tích cực.
Có. Nồng độ Serotonin thấp có thể dẫn đến rối loạn giấc ngủ, khó ngủ hoặc ngủ không sâu.
Chỉ nên sử dụng khi có chỉ định từ bác sĩ. Việc tự ý dùng thuốc có thể gây tác dụng phụ và ảnh hưởng đến sức khỏe lâu dài.
Có. Mất ngủ và trầm cảm có mối liên hệ hai chiều, thường ảnh hưởng qua lại lẫn nhau.
Suốt 18 năm qua, Vua Nệm vẫn bền bỉ theo đuổi sứ mệnh giúp người Việt ngủ ngon hơn, sống trọn hơn. Tháng 4 này, trong không khí rộn ràng của mùa lễ hội và những ngày nghỉ đáng mong chờ, Vua Nệm muốn gửi đến bạn một lời nhắc nhẹ nhàng: "Đừng để những bộn bề thường nhật làm ảnh hưởng đến giấc ngủ và khoảng thời gian nghỉ ngơi quý giá của mình". Đây là dịp lý tưởng để làm mới không gian phòng ngủ, chăm chút cho sức khỏe thể chất lẫn tinh thần với những ưu đãi hấp dẫn trên hàng loạt sản phẩm. Từ nệm, chăn ga gối đến phụ kiện giấc ngủ, tất cả đang chờ bạn khám phá trong chương trình Sale Tưng Bừng - Mừng Đại Lễ. Hãy tận hưởng cảm giác êm ái, thư giãn cùng hàng trăm sản phẩm chính hãng tại hệ thống cửa hàng và website vuanem.com.
Nội dung từ Vua Nệm nhằm chăm sóc khách hàng và lan tỏa thông điệp “Giấc ngủ đáng giá”. Nếu có bất kỳ thông tin chưa phù hợp, vui lòng liên hệ trainghiem@vuanem.com để được hỗ trợ và điều chỉnh kịp thời.
