Rên rỉ trong giấc ngủ là gì? Nguyên nhân và khi nào cần đi khám?

Khi ngủ, cơ thể tưởng chừng như được thả lỏng hoàn toàn nhưng đôi khi vẫn xuất hiện những biểu hiện khiến nhiều người lo lắng, trong đó có hiện tượng rên rỉ trong giấc ngủ. Vậy rên rỉ trong giấc ngủ là gì, bắt nguồn từ đâu và có ảnh hưởng đến sức khỏe hay không? 

Bài viết dưới đây của Vua Nệm sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân, khi nào nên đi khám và những thói quen giúp giấc ngủ yên hơn mỗi đêm.

1. Rên rỉ trong giấc ngủ (Catathrenia) là gì?

Catathrenia, hay còn gọi là chứng rên rỉ trong giấc ngủ, là một rối loạn hô hấp liên quan đến giấc ngủ, đặc trưng bởi tiếng rên hoặc rên rỉ phát ra trong khi ngủ. Tiếng ồn này xảy ra khi bạn thở ra. Âm thanh có thể lớn và kéo dài từ vài giây đến 40 giây. Nó có thể xảy ra hàng đêm, trong cả giai đoạn giấc ngủ REM (Rapid Eye Movement) và non-REM.

Tiếng rên rỉ ban đêm có thể đánh thức bạn. Nhưng thông thường, bạn sẽ không nhận thấy hoặc nghe thấy chính mình khi nó xảy ra. Bạn đời hoặc người sống cùng nhà thường là người đầu tiên cho bạn biết họ đã nghe thấy bạn. Vào buổi sáng, bạn có thể cảm thấy như mình không được nghỉ ngơi đầy đủ.

2. Nguyên nhân gây ra hiện tượng rên rỉ trong giấc ngủ

Đến nay, nguyên nhân cụ thể gây ra chứng catathrenia – rên rỉ trong giấc ngủ vẫn chưa được xác định rõ ràng. Một giả thuyết cho rằng tình trạng này có thể liên quan đến sự rối loạn hoạt động của các tế bào thần kinh tại trung tâm điều hòa hô hấp ở hành não. Sự bất thường này khiến quá trình thở ra kéo dài hơn bình thường, làm dây thanh âm rung lên và phát ra những âm thanh rên rỉ hoặc rên nhẹ trong lúc ngủ.

3. Rên rỉ trong giấc ngủ (Catathrenia) có nguy hiểm không?

Catathrenia không gây hại trực tiếp đến sức khỏe thể chất, tuy nhiên lại có thể làm suy giảm chất lượng giấc ngủ và ảnh hưởng đến đời sống cá nhân.

Những âm thanh rên rỉ phát ra trong lúc ngủ đôi khi khiến người mắc cảm thấy căng thẳng, ngại ngùng hoặc thiếu tự tin trong các mối quan hệ xã hội. Việc không thể kiểm soát tiếng ồn khi ngủ cũng dễ gây khó chịu, khiến nhiều người né tránh các tình huống ngủ chung, ngủ qua đêm hoặc du lịch cùng người khác vì lo bị làm phiền hay bị chú ý.

4. Đi khám chứng rên rỉ khi ngủ: Bác sĩ sẽ làm gì?

Rên rỉ khi ngủ dễ bị nhầm với ngáy hoặc ngưng thở khi ngủ. Nếu tiếng rên xuất hiện thường xuyên, làm bạn hoặc người nằm cạnh mất ngủ, hay đi kèm mệt mỏi ban ngày, bạn nên đi khám chuyên khoa giấc ngủ hoặc tai mũi họng. Bác sĩ sẽ hỏi về thói quen ngủ và có thể đề nghị đo đa ký giấc ngủ để ghi lại nhịp thở, âm thanh trong đêm, từ đó phân biệt catathrenia với ngáy hay các rối loạn hô hấp khác. Nếu chưa chắc tiếng động ban đêm là gì, bạn có thể đọc thêm cách biết mình có ngáy không.

4.1. Máy hỗ trợ thở khi ngủ (CPAP)

Với một số người, bác sĩ có thể cân nhắc cho dùng máy CPAP, thiết bị thổi luồng khí nhẹ qua mặt nạ để giữ đường thở thông suốt khi ngủ. Máy vốn dùng cho người ngưng thở khi ngủ, chỉ dùng khi có chỉ định và được hướng dẫn chỉnh áp lực, không tự mua về dùng.

4.2. Dụng cụ nha khoa đeo khi ngủ

Dụng cụ nha khoa đeo ban đêm, có hình dạng giống hàm duy trì (retainer), thường dùng cho người ngáy hoặc ngưng thở khi ngủ. Bác sĩ có thể cân nhắc dụng cụ này cho một số người bị catathrenia; dụng cụ cần được nha sĩ làm riêng theo hàm của từng người.

Mục đích chính của dụng cụ nha khoa là giữ cho đường hô hấp trên luôn thông thoáng, từ đó hạn chế rung động của dây thanh âm khi thở ra, nguyên nhân tạo ra âm thanh rên rỉ trong lúc ngủ.

Trước khi đi khám, bạn có thể nhờ người nằm cạnh ghi âm hoặc ghi lại thời điểm tiếng rên xuất hiện, thông tin này giúp bác sĩ đánh giá nhanh hơn. Đừng tự mua thiết bị hay thuốc để dùng.

5. Cách chăm sóc giấc ngủ hiệu quả

5.1. Hạ nhiệt độ phòng 

Phòng ngủ mát giúp cơ thể dễ hạ thân nhiệt để vào giấc. Khi phòng quá nóng, bạn sẽ thấy bức bối, khó ngủ sâu. Nhiều khuyến nghị về giấc ngủ gợi ý nhiệt độ phòng ngủ khoảng 15,6–19,4°C (60–67°F); với khí hậu nóng ẩm ở Việt Nam, bạn chỉ cần chỉnh điều hoà ở mức thấy hơi mát và dễ chịu. 

5.2. Tắm nước ấm trước khi ngủ

Tắm nước ấm hoặc tắm bằng vòi sen trước khi đi ngủ cũng là một cách giúp thư giãn và đẩy nhanh sự thay đổi nhiệt của cơ thể. Khi này bạn sẽ dễ cảm thấy buồn ngủ và đi vào giấc ngủ hơn. Một số nghiên cứu cho thấy tắm nước ấm khoảng 1–2 giờ trước giờ ngủ có thể giúp nhiều người vào giấc nhanh hơn.

5.3. Chọn chăn nệm chất lượng

Bề mặt ngủ không làm hết tiếng rên, nhưng ảnh hưởng đến việc bạn ngủ yên hay phải trở mình nhiều. Nệm quá mềm khiến hông lún sâu hơn vai, trục lưng gập nhẹ suốt đêm; nệm quá cứng lại dồn lực tì vào vai và hông. Nếu ngủ chung, nệm hạn chế truyền rung giúp người nằm cạnh ít bị đánh thức mỗi khi bạn cựa mình.

Chất liệu thoáng khí giúp mồ hôi thoát nhanh, bề mặt ít tích nhiệt, nên bạn ít bị nóng bức tỉnh giấc giữa đêm. Vua Nệm hiện là một trong những hệ thống bán lẻ chăn ga gối nệm chính hãng hàng đầu Việt Nam, với hơn 200 cửa hàng để bạn nằm thử nhiều dòng nệm cạnh nhau trước khi chọn, cùng nhiều lựa chọn về chất liệu và mức giá phù hợp với nhu cầu, ngân sách của mình.

5.4. Sử dụng phương pháp thở 4-7-8

Đây là một phương pháp giúp cơ thể thư giãn trước khi đi vào giấc ngủ. Cách thở này dựa trên kỹ thuật thở của yoga. Cách thực hiện phương pháp thở 4-7-8 khá đơn giản: 

• Nằm hoặc ngồi thoải mái, đặt đầu lưỡi chạm phần lợi ngay sau răng cửa hàm trên.
• Thở ra hết bằng miệng, tạo tiếng “phù” nhẹ.
• Ngậm miệng, hít vào nhẹ nhàng bằng mũi trong khi đếm nhẩm từ 1 đến 4.
• Nín thở, đếm nhẩm đến 7.
• Thở ra hết bằng miệng trong khi đếm nhẩm đến 8.
• Thực hiện tất cả các bước trên thêm 3 lần nữa.

Ngoài ra bạn cũng có thể nghe một bản nhạc nhẹ nhàng, tập thiền, Yoga, sử dụng tinh dầu trước khi đi ngủ. Nên tránh xa các thiết bị điện tử, cafein,… để có một giấc ngủ chất lượng.

Hy vọng qua bài viết trên, bạn đã hiểu rên rỉ trong giấc ngủ là gì, vì sao xảy ra và khi nào nên đi khám. Nếu tiếng rên xuất hiện thường xuyên, khiến bạn mệt mỏi ban ngày hoặc đi kèm ngáy to, ngừng thở, hãy đi khám để bác sĩ đánh giá; những thói quen trong bài giúp giấc ngủ yên hơn nhưng không thay thế tư vấn y khoa.