Ngủ 4 tiếng một ngày có sao không? Cách ngủ ít nhưng vẫn tỉnh táo

NGÀY ĐĂNG 03/05/2023 | Bài viết bởi: Hoàng Trinh
Đại Lễ Gần Kề - Deal Giảm Siêu Sốc

Ngủ 4 tiếng một ngày có sao không là thắc mắc của nhiều người khi công việc bận rộn khiến thời gian nghỉ ngơi bị rút ngắn. Thực tế, việc ngủ quá ít trong thời gian dài có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, tinh thần và hiệu suất làm việc. Vậy có cách nào ngủ ít nhưng vẫn tỉnh táo? Hãy cùng Vua Nệm tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Ngủ 4 tiếng một ngày có sao không?

Đối với nhiều người, ngủ 4 tiếng một ngày là không đủ, điều này hoàn toàn đúng với lý thuyết đã được khoa học chứng minh. Sau giấc ngủ 4 tiếng vào ban đêm, bạn sẽ thức dậy với tất cả sự mệt mỏi và kiệt sức. Trong nguyên ngày hôm sau, bạn sẽ làm mọi việc trong sự đờ đẫn và đôi khi đưa ra những nhận định sai lầm.

Vẫn có người tin rằng dù bạn ngủ 4 tiếng một ngày nhưng chỉ cần ngủ ngon thì mọi chuyện sẽ ổn thôi. Trên thực tế không phải như vậy, dù giấc ngủ ấy có sâu đến mức nào, kết quả cũng giống nhau mà thôi. 

Ngủ 4 tiếng một ngày có đủ không
Ngủ 4 tiếng một ngày có đủ không

Còn có quan điểm cho rằng nếu bạn thực hiện việc ngủ 4 tiếng một ngày thường xuyên, bạn sẽ quen và không còn thấy mệt mỏi. Bạn có thể thích nghi, nhưng các cơ quan chức năng khác thì chưa chắc.

Đặc biệt, nếu bạn là người thường xuyên vận động, cơ thể sẽ cần nhiều hơn 7 giờ ngủ để phục hồi những tổn thất về thể chất. Như vậy, đôi khi bạn còn phải ngủ nhiều hơn số giờ khuyến nghị chứ đừng nói là ít hơn, cụ thể là chỉ 4 tiếng.

Năm 2018, hơn 10 nghìn người đã được mời tham gia một nghiên cứu về thói quen ngủ. Kết quả cho thấy não của người chỉ ngủ ngủ 4 tiếng một ngày bị lão hóa thêm 8 năm.

Chưa hết, ngủ ít hơn 7 giờ mỗi đêm còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh:

  • Rối loạn lo âu.
  • Tăng huyết áp.
  • Tiểu đường, béo phì.
  • Rối loạn thần kinh
  • Chứng khó thở khi ngủ
  • Bệnh lý liên quan đến tim mạch.

Tuy nhiên, tùy vào thể trạng mà mỗi người lại có thói quen ngủ khác nhau. Họ sẽ làm việc hiệu quả và cảm thấy thoải mái hơn khi ngủ ít hơn 7 tiếng. Thậm chí, việc ngủ nhiều khiến họ thường xuyên cảm thấy chán chường và không minh mẫn. Khoa học gọi đây là giấc ngủ đột biến gen.

2. Ngủ 4 tiếng một ngày gây ảnh hưởng đến chu kỳ giấc ngủ

Giấc ngủ của con người không diễn ra liên tục mà được chia thành nhiều chu kỳ lặp lại trong suốt đêm. Mỗi chu kỳ giấc ngủ đóng vai trò quan trọng trong việc phục hồi năng lượng, tái tạo tế bào và duy trì hoạt động bình thường của não bộ. Khi chỉ ngủ khoảng 4 tiếng một ngày, cơ thể thường không đủ thời gian để hoàn thành đầy đủ các chu kỳ này, từ đó làm giảm chất lượng giấc ngủ và ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe tổng thể.

2.1. Chu kỳ giấc ngủ 90 phút là gì?

Một chu kỳ giấc ngủ trung bình kéo dài khoảng 90 phút và gồm bốn giai đoạn chính: N1, N2, N3 và REM.

Chu kỳ giấc ngủ 90 phút là gì
Chu kỳ giấc ngủ 90 phút là gì
  • Giai đoạn N1 là giai đoạn chuyển tiếp giữa trạng thái thức và ngủ, thường kéo dài khoảng 1–5 phút. Lúc này nhịp tim và nhịp thở bắt đầu chậm lại, cơ bắp thư giãn dần và cơ thể chuẩn bị bước vào giấc ngủ sâu hơn.
  • Tiếp theo là giai đoạn N2, kéo dài khoảng 10–25 phút. Đây là giai đoạn cơ thể bắt đầu ngủ ổn định hơn, nhiệt độ cơ thể giảm nhẹ, nhịp tim và nhịp thở chậm lại. Phần lớn thời gian ngủ của con người thường nằm ở giai đoạn này.
  • Giai đoạn N3 được gọi là giấc ngủ sâu, kéo dài khoảng 20–40 phút. Đây là giai đoạn quan trọng giúp cơ thể phục hồi năng lượng, sửa chữa mô và tế bào, đồng thời tăng cường hệ miễn dịch.
  • Sau đó cơ thể bước vào giai đoạn ngủ REM (Rapid Eye Movement). Giai đoạn này thường xuất hiện sau khoảng 70–90 phút kể từ khi bắt đầu ngủ và có thể kéo dài từ 10–60 phút. Trong REM, não bộ hoạt động mạnh, các giấc mơ xuất hiện và quá trình ghi nhớ thông tin cũng diễn ra tích cực.

2.2. Thiếu ngủ làm gián đoạn giấc ngủ sâu và REM

Khi chỉ ngủ khoảng 4 tiếng một ngày, cơ thể thường chỉ hoàn thành được khoảng 2–3 chu kỳ giấc ngủ ngắn. Điều này khiến thời gian dành cho giai đoạn ngủ sâu (N3) và REM bị rút ngắn đáng kể.

Việc thiếu giấc ngủ sâu khiến cơ thể không có đủ thời gian để phục hồi và tái tạo năng lượng, dẫn đến cảm giác mệt mỏi, uể oải khi thức dậy. Trong khi đó, thiếu giai đoạn REM có thể ảnh hưởng đến trí nhớ, khả năng tập trung và hiệu suất làm việc trong ngày hôm sau.

Thiếu ngủ làm gián đoạn giấc ngủ sâu và REM
Thiếu ngủ làm gián đoạn giấc ngủ sâu và REM

2.3. Tác động đến hormone và não bộ

Ngủ quá ít còn làm rối loạn quá trình điều hòa hormone trong cơ thể. Khi chu kỳ giấc ngủ bị gián đoạn, hormone tăng trưởng, hormone điều chỉnh cảm giác đói – no và hormone kiểm soát căng thẳng có thể bị mất cân bằng.

Bên cạnh đó, não bộ không có đủ thời gian để xử lý thông tin và loại bỏ các chất thải thần kinh tích tụ trong ngày. Nếu tình trạng ngủ 4 tiếng một ngày kéo dài, bạn có thể gặp các vấn đề như suy giảm trí nhớ, giảm khả năng tập trung, dễ căng thẳng và tăng nguy cơ mắc các rối loạn giấc ngủ về lâu dài.

3. Hậu quả của việc ngủ không đủ giấc

Ngủ không đủ giấc trong thời gian dài có thể gây ra nhiều tác động tiêu cực đến cả sức khỏe thể chất lẫn tinh thần. Dưới đây là những hậu quả phổ biến của việc ngủ 4 tiếng một ngày mà bạn không nên chủ quan.

3.1. Mất tập trung

Nếu thường xuyên ngủ không đủ giấc, chức năng não bộ sẽ dần bị suy giảm. Lý do là vì thời gian bạn chìm vào giai đoạn ngủ sâu quá ít trong khi nó đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Từ đó, con người sẽ bị mắc chứng mau quên và không còn khả năng tập trung tối đa.

3.2. Rối loạn tâm lý

Ngủ 4 tiếng một ngày khiến não bộ trở nên tiêu cực hơn và dẫn đến việc bị mệt mỏi, uể oải, cáu gắt vô cớ,… Đồng thời, đây cũng là nguyên nhân làm giảm serotonin, một chất dẫn truyền thần kinh giúp tâm trạng dễ chịu hơn. Tình trạng này nếu kéo dài sẽ gây ra những bệnh nguy hiểm như trầm cảm hay rối loạn lo âu.

3.3. Làm việc không đạt hiệu suất

Mất ngủ khiến bạn mất tập trung và tâm trạng bất ổn, do đó mà công việc cũng sẽ không đạt hiệu quả tốt như bình thường. Khi đi làm, ngoài giấc ngủ vào ban đêm, hãy dành 15 – 20 phút để ngủ trưa. Đây là khoảng thời gian mà cơ thể lấy lại năng lượng và giúp bạn tỉnh táo vào buổi chiều.

Làm việc không đạt hiệu suất
Làm việc không đạt hiệu suất

3.4. Giảm tuổi thọ

Sau khi xem xét 16 nghiên cứu lớn nhỏ về giấc ngủ, các nhà khoa học đã kết luận rằng, nếu bạn ngủ 4 tiếng một ngày thì nguy cơ đột quỵ rất cao, khoảng 30%. Chứng mất ngủ kinh niên là nguyên nhân chính dẫn đến nhiều bệnh nguy hiểm như tăng huyết áp, tiểu đường, suy giảm hệ miễn dịch, bệnh tim mạch,…

4. Có thể ngủ ít mà vẫn nhiều năng lượng không?

Nhiều người cho rằng chỉ cần áp dụng một số phương pháp đặc biệt là có thể ngủ 4 tiếng một ngày nhưng vẫn duy trì được năng lượng và sự tỉnh táo trong ngày. Tuy nhiên, phần lớn người trưởng thành vẫn cần khoảng 7–9 giờ ngủ mỗi đêm để cơ thể phục hồi hoàn toàn.

Trong một số trường hợp, bạn vẫn có thể cảm thấy tỉnh táo dù ngủ ít hơn bình thường nếu chất lượng giấc ngủ được đảm bảo. Điều này phụ thuộc vào việc cơ thể có trải qua đủ các giai đoạn quan trọng của chu kỳ giấc ngủ, đặc biệt là giấc ngủ sâu (deep sleep) và giấc ngủ REM. Hai giai đoạn này đóng vai trò quan trọng trong việc phục hồi năng lượng, tái tạo tế bào và củng cố trí nhớ.

Có thể ngủ ít mà vẫn nhiều năng lượng không
Có thể ngủ ít mà vẫn nhiều năng lượng không

Ngoài ra, một số người áp dụng phương pháp ngủ đa pha (polyphasic sleep), tức chia giấc ngủ thành nhiều khoảng ngắn trong ngày thay vì ngủ một lần dài vào ban đêm. Tuy nhiên, phương pháp này không phù hợp với đa số mọi người và cần thời gian thích nghi dài. Nếu áp dụng không đúng cách, nó có thể gây rối loạn nhịp sinh học và làm giảm chất lượng giấc ngủ.

5. Cách để ngủ ít mà không mệt

Khi xây dựng được lịch sinh hoạt khoa học, tối ưu môi trường ngủ và duy trì lối sống lành mạnh, cơ thể sẽ phục hồi tốt hơn dù thời gian ngủ không quá dài. Dưới đây là một số cách giúp bạn ngủ ít nhưng vẫn giữ được sự tỉnh táo và hiệu quả trong công việc cũng như học tập.

4.1. Ngủ ngày – Siesta Sleep

Nhiều người nước ngoài vô cùng bất ngờ với văn hoá ngủ trưa của người Việt. Trên thực tế, chợp mắt khoảng 15 – 20 phút vào buổi trưa mang lại cho bạn sự tỉnh táo đến cuối ngày. Nhờ vậy mà năng suất làm việc của bạn cũng sẽ tăng lên đáng kể.

Tuy nhiên, có nhiều người nói rằng họ thường tránh giấc ngủ trưa do nó khiến họ mệt mỏi sau khi thức dậy. Nếu vậy, hãy thử làm theo những gợi ý sau để không gặp tình trạng kể trên:

  • Không ngủ trưa quá 20 phút.
  • Trước khi ngủ trưa hãy uống một tách cà phê.
  • Nằm ngủ trên một chiếc gối êm ái và phù hợp.

4.2. Ngủ nhiều giấc

Khoa học gọi việc chia nhỏ giấc ngủ hoặc ngủ nhiều lần trong ngày là giấc ngủ đa pha. Phương pháp này được thực hiện dựa trên việc chia các giai đoạn giấc ngủ ra thành nhiều phần trong ngày. Làm như vậy sẽ tiết kiệm được thời gian ngủ mà bạn vẫn cảm thấy không bị mệt mỏi.

Giấc ngủ đa pha có nhiều cách thực hiện
Giấc ngủ đa pha có nhiều cách thực hiện

Giấc ngủ đa pha có nhiều cách thực hiện và bên dưới là một số lịch trình phổ biến:

  • Lịch ngủ Dymaxion: tổng thời gian ngủ là 2 tiếng mỗi ngày và cứ sau 6 tiếng ngủ 30 phút.
  • Lịch ngủ Uberman: tổng thời gian ngủ là từ 2 – 3 tiếng mỗi ngày và ngủ 30 phút sau 4 giờ.
  • Lịch ngủ Everyman: tổng thời gian ngủ là 4 tiếng mỗi ngày, ngủ 3 tiếng cố định vào ban đêm, ngủ 3 lần mỗi lần 20 phút vào ban ngày.
  • Lịch ngủ Ba pha: tổng thời gian ngủ là từ 4 – 5 tiếng mỗi ngày, ngủ khoảng 1 tiếng 30 phút mỗi lần.

4.3. Ngủ theo chu kỳ 90 phút

Dựa trên 5 giai đoạn giấc ngủ, người ta sáng tạo ra phương pháp ngủ theo chu kỳ 90 phút. Nếu ngủ theo cách này thì bạn sẽ trải qua mỗi giai đoạn trong khoảng 90 phút.

Đối với người trưởng thành, một giấc ngủ chất lượng phải trải qua 6 chu kỳ không bị gián đoạn. Dù bạn có muốn thực hiện việc ngủ ít mà không mệt, bạn cũng cần phải ngủ tối thiểu 3 chu kỳ, khoảng 4 giờ 30 phút. 

>> Xem thêm:

  • Ngủ ít có tốt không? Tổng hợp các phương pháp giúp ngủ ít mà vẫn khỏe
  • Làm thế nào để ngủ ít không mệt ?

Vậy thắc mắc ngủ 4 tiếng một ngày có sao không đã được giải đáp trong bài viết. Việc ngủ 4 tiếng mỗi ngày không được các chuyên gia khuyến khích cho lắm. Thiếu ngủ dễ dẫn đến những hậu quả không mong muốn và thậm chí là đáng tiếc. Tuy nhiên, nếu đó là trường hợp bất khả kháng, bạn vẫn có thể linh hoạt tìm cách ngủ ít mà không mệt như một số gợi ý trong bài.

1. Ngủ 4 tiếng có hại lâu dài không?

Có. Nếu tình trạng ngủ 4 tiếng mỗi ngày kéo dài, cơ thể có thể bị thiếu ngủ mãn tính, làm tăng nguy cơ suy giảm trí nhớ, giảm khả năng tập trung, rối loạn hormone và ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch.

2. Có nên tập ngủ ít dần không?

Không nên. Hầu hết người trưởng thành cần khoảng 7–9 giờ ngủ mỗi đêm để cơ thể phục hồi đầy đủ. Việc cố gắng tập ngủ ít dần có thể làm rối loạn nhịp sinh học và khiến cơ thể mệt mỏi hơn.

3. Ngủ bù có giúp phục hồi không?

Ngủ bù có thể giúp giảm bớt cảm giác mệt mỏi tạm thời sau khi thiếu ngủ, nhưng không thể bù hoàn toàn những tác động tiêu cực nếu bạn thường xuyên ngủ quá ít. Vì vậy, tốt nhất vẫn nên duy trì lịch ngủ đều đặn mỗi ngày.

Đánh giá post
quote

Suốt 18 năm qua, Vua Nệm vẫn bền bỉ theo đuổi sứ mệnh giúp người Việt ngủ ngon hơn, sống trọn hơn. Tháng 4 này, trong không khí rộn ràng của mùa lễ hội và những ngày nghỉ đáng mong chờ, Vua Nệm muốn gửi đến bạn một lời nhắc nhẹ nhàng: "Đừng để những bộn bề thường nhật làm ảnh hưởng đến giấc ngủ và khoảng thời gian nghỉ ngơi quý giá của mình". Đây là dịp lý tưởng để làm mới không gian phòng ngủ, chăm chút cho sức khỏe thể chất lẫn tinh thần với những ưu đãi hấp dẫn trên hàng loạt sản phẩm. Từ nệm, chăn ga gối đến phụ kiện giấc ngủ, tất cả đang chờ bạn khám phá trong chương trình Deal Giảm Siêu Sốc. Hãy tận hưởng cảm giác êm ái, thư giãn cùng hàng trăm sản phẩm chính hãng tại hệ thống cửa hàng và website vuanem.com.

Nội dung từ Vua Nệm nhằm chăm sóc khách hàng và lan tỏa thông điệp “Giấc ngủ đáng giá”. Nếu có bất kỳ thông tin chưa phù hợp, vui lòng liên hệ trainghiem@vuanem.com để được hỗ trợ và điều chỉnh kịp thời.

TÁC GIẢ: Hoàng Trinh

Đã kiểm duyệt

Mình là Hoàng Trinh – Chuyên viên tư vấn giấc ngủ tại Vua Nệm, với hơn 5 năm kinh nghiệm trong nghiên cứu và phát triển nội dung chuyên sâu về nệm, chăn ga gối và giải pháp cải thiện giấc ngủ. Với nền tảng kiến thức vững chắc và quá trình làm việc trực tiếp cùng hàng nghìn khách hàng, mình luôn nỗ lực mang đến những thông tin chính xác, thực tế và đáng tin cậy, giúp người đọc hiểu rõ hơn về giá trị của giấc ngủ chất lượng và lựa chọn sản phẩm phù hợp nhất cho sức khỏe.

Xem bài viết cùng tác giả »

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM