Chuyện quanh ta

Rau kinh giới là rau gì? Rau kinh giới có công dụng gì? 

CẬP NHẬT 05/01/2023 | BỞI Hương Lăng

Chắc hẳn ai cũng từng nghe qua tên rau kinh giới – một loại rau thơm gần giống như tía tô, nhưng lại có mùi vị, màu sắc khác biệt. Đặc biệt kinh giới còn có những công dụng đối với sức khỏe của con người. Tìm hiểu về loại rau này và những công dụng của nó trong bài viết sau đây. 

1. Rau kinh giới là rau gì? 

Rau kinh giới có một số tên gọi khác như kinh giới rìa, kinh giới trồng, giả tô, khương giới, bạch tô,… Chúng có tên khoa học là Elsholtzia cristata, thuộc họ Hoa môi (Lamiaceae). Chúng có nguồn gốc xuất xứ từ châu Á, phần lớn được tìm thấy ở khu vực Châu Âu, Đông Á và các nước như Ấn Độ, Myanmar, Lào, Campuchia, Trung Quốc. Tại Việt Nam đây là loài cây được trồng ở nhiều nơi và khá dễ trồng. 

Rau kinh giới là rau gì
Kinh giới loại rau quen thuộc ở nhiều quốc gia

Kinh giới là loại cây thường mọc ở những nơi có nhiều nắng như đồi núi, đất hoa, bờ sông, bờ suối,… Đây là cân thân cỏ, có mùi thơm với chiều cao trung bình từ 30 -50cm. Phần gốc có màu hơi tím, toàn thân có lông mềm và mỏng. Lá thường mọc đối xứng, phiến lá dài có hình răng cưa và có cuống. Hoa mọc thành cụm bông ở đầu cành có độ dài từ 3 – 8cm, hoa kinh giới nhỏ mọc riêng lẻ có màu tím nhạt. Quả có màu nâu, mặt bóng, hình trái xoan có kích thước 1mm. 

Tất cả các bộ phận của cây kinh giới đều sử dụng được. Theo dân gian những cây có thân nhỏ, nhiều hoa là có tác dụng tốt nhất. Thông thường loại cây này được thu hái vào mùa thu khi hoa còn xanh. Người ta thường dùng các bộ phận của kinh giới đem phơi khô hoặc sấy để có thể bảo quản dùng trong thời gian dài. 

2. Phân biệt rau kinh giới và rau tía tô 

Về kích thước: Lá của rau tía tô thường có chiều dài 4 – 12cm, rộng 2 – 10cm. Trong khi đó rau kinh giới lại nhỏ hơn với chiều dài 2 – 5cm, rộng 1 – 5cm. 

Về màu sắc: Lá tía tô có màu xanh xen tím ở phần cuống lá, sườn và chót lá, một số giống có màu tím rất đậm, một số giống có màu tím nhạt, một số loại xanh ở trên và tím ở dưới. Còn lá kinh giới lại có màu xanh hoàn toàn và màu xanh này cũng tươi hơi tía tô rất nhiều.

Về hình dáng: Lá tía tô có sẽ có phần giữa bầu tròn. Lá kinh giới thì sẽ thuôn dài hơn. 

Về mùi: Lá tía tô sẽ không thơm nồng bằng kinh giới và khá là dễ ăn, Tía tô có mùi thơm hơi chát còn kinh giới có mùi thơm nồng, nếu ăn không quen rất khó ăn, ít dùng nấu chín thường dùng để ăn sống. 

Về vị: Rau kinh giới khi nhai sẽ có vị hơi the gây tê nhẹ nơi đầu lưỡi, Rau tía tô có vị the nhẹ, hơi chát kèm thêm một chút vị nhẫn đắng.

Phân biệt lá tía tô và kinh giới
Phân biệt lá tía tô và kinh giới

3. Công dụng của kinh giới 

3.1 Kinh giới điều trị mụn, làm đẹp da

Kinh giới là loại rau chứa nhiều tinh dầu thơm và chứa các hoạt chất có khả năng kháng khuẩn, giảm viêm, thu nhỏ lỗ chân lông. Là một dược phẩm có công dụng tuyệt vời cho làn da. Phương pháp xông hơi cho mặt bằng rau kinh giới kết hợp một số dược liệu khác là một phương pháp làm đẹp khá phổ biến. Phương pháp này còn giúp bạn thư giãn nhờ mùi tinh dầu của rau kinh giới. Ngoài ra còn giúp làm sạch da, giảm mụn, tăng độ đàn hồi, mang lại một làn da sáng hồng khỏe mạnh. 

3.2 Điều trị cảm hàn

Chứa lượng lớn tinh dầu, kinh giới có tác dụng điều trị cảm. Bạn hãy dùng cả lá và thân kinh giới cùng với các nguyên liệu như xả, lá chanh, gừng, hương nhu,… nấu sôi để làm nước xông người khi bị cảm. 

3.3 Chữa rôm sảy ở trẻ nhỏ 

Trẻ em mắc rôm sảy là một tình trạng khá phổ biến. Rôm sảy không gây nguy hiểm cho trẻ ở giai đoạn đầu và có thể điều trị bằng các bài thuốc dân gian bằng khổ qua, lá vọng cách,… Đặc biệt rau kinh giới cũng rất hiệu quả đối với tình trạng rôm sảy ở trẻ. Bởi trong rau kinh giới có chứa các hợp chất kháng khuẩn mạnh. Một số nghiên cứu cho thấy sản phẩm từ kinh giới có thể năng chặn tới 23 loại vi khuẩn khác nhau.

Rău kinh giới có công dụng gì
Rau kinh giới với nhiều công dụng

3.4 Giàu chất chống oxy hóa 

Trong rau kinh giới có chứa nhiều chất chống oxy hóa như carvacrol và thymol đây là những hợp chất chống lại tổn thương do các gốc tự do gây ra. Sự tích tụ của các gốc tự do trong bất kỳ bộ phận nào của cơ thể sẽ dẫn đến các bệnh lý mãn tính như bệnh tim, ung thư. Chính vì vậy khi kết hợp rau kinh với các loại thực phẩm có chứa chất chống oxy hóa cao như trái cây và rau sẽ giúp bạn tăng cường sức khỏe, cải thiện làn da cũng như vóc dáng. 

3.5 Phòng chống ung thư

Nhờ chứa nhiều chất chống oxy hóa, những chất này không chỉ vô hiệu hóa sự ảnh hưởng của các gốc tự do mà còn có hỗ trợ ngăn ngừa ung thư bằng cách hạn chế sự phát triển của tế bào ung thư, đôi khi còn có khả năng tiêu diệt những tế bào này. Một nghiên cứu đưa ra kết quả chất Carvacrol trong rau kinh giới giúp ngăn chặn sự phát triển, lây lan của tế bào ung thư ruột kết. 

3.6. Giảm nguy cơ nhiễm virus

Một số thử nghiệm cho kết quả rau kinh giới cũng giúp bảo vệ cơ thể khỏi các loại virus. Đặc biệt 2 hợp chất Thymol và Carvacrol là 2 hợp chất có liên quan đến đặc tính kháng virus của kinh giới. Các nghiên cứu cho thấy carvacrol trong rau kinh giới đã ngăn chặn norovirus đây là loại virus gây buồn nôn, tiêu chảy, đau dạ dày.

Rau kinh giới hỗ trợ điều trị một số bệnh
Rau kinh giới hỗ trợ điều trị một số bệnh

4. Một số món ăn ngon với rau kinh giới

4.1 Bò nướng cùng rau kinh giới

Nguyên liệu cần có: 

  • Thịt bò
  • Rau kinh giới
  • Cần tây
  • Hành tây
  • Gia vị gồm có: mắm, muối, tiêu, hạt nêm, dầu hào

Cách làm: 

  • Thịt bò đem rửa sạch thái lát mỏng khoảng 1,5cm. Rau cần tây bỏ gốc rửa sạch để ráo nước, xay nhuyễn lọc bã lấy phần nước. Hành tây đem lột vỏ thái hạt lựu.
  • Cho thịt bò vào tô lớn, cho nước cần tây, hành tây cùng các gia vị như mắm, muối, hạt nêm, tiêu, dầu hòa. Ướp cùng thịt bò trong vòng 1 tiếng để thịt được ngấm gia vị. 
  • Rau kinh giới rửa sạch để ráo sau đó thái nhỏ trộn vào thịt đã ướp. Xếp thịt lên vỉ nướng. 
  • Lật đều vỉ nướng đều tay để thịt chín đều cả hai mặt. Vậy là bạn đã có một món bò nướng cùng rau kinh giới thơm ngon. 

4.2 Nộm rau muống cùng rau kinh giới

Nguyên liệu cần có: 

  • Rau muống
  • Kinh giới
  • Đậu hũ
  • Giá
  • Chanh
  • Lạc
  • Tỏi
  • Ớt
  • Các gia vị cơ bản như mắm, đường, dầu ăn

Cách làm: 

  • Rau muống nhặt bỏ phần lá đem rửa sạch sau đó trần sơ qua nước sôi. 
  • Giá nhặt sạch phần vỏ ở đầu đem rửa sạch và cùng trần sơ qua nước sôi. 
  • Rau kinh giới nhặt, rửa sạch và để ráo, sau đó thái nhỏ vừa ăn. 
  • Đậu hũ thái mỏng hình que, chiên vàng. 
  • Vừng và lạc rang vàng
  • Tỏi ớt  đem băm nhỏ, chanh vắt lấy nước cốt. Pha sốt trộn nộm gồm tỏi, ớt, mắm, đường, nước cốt chanh.
  • Cho rau muống, giá, rau kinh giới, đậu hũ chiên giòn vào vô cho nước sốt vào trộn đều. 
  • Cho tất cả ra ra đĩa rắc lạc và mè rang vàng lên trên cùng. Vậy là một món ăn đơn giản cùng rau kinh giới được hoàn thành và vô cùng ngon miệng. 
Kinh giới là loại rau thơm trong nhiều món ăn ngon
Kinh giới là loại rau thơm trong nhiều món ăn ngon

>>>Đọc thêm: Tổng hợp các loại rau thơm và công dụng của chúng đối với sức khỏe

5. Lưu ý khi dùng rau kinh giới

Kinh giới là loại rau có hàm lượng dinh dưỡng cũng như có tác dụng đối với sức khỏe của con người. Loại rau này được dùng để làm thuốc chữa một số bệnh thường gặp. Tuy nhiên cũng cần lưu ý để tránh tác dụng phụ không đáng kể. 

  • Nên mua rau kinh giới ở có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng. Loại rau này khá dễ trồng bạn cũng có thể tự trồng ở nhà. Trước khi sử dụng cần rửa sạch ngâm nước muối loãng 15 – 20 phút. 
  • Người đang bị đau dạ dày không nên ăn sống rau kinh giới, sẽ gây kích thích niêm mạc và làm cơn đau trở nên nghiêm trọng. 
  • Người bị viêm đại tràng không nên ăn sống rau kinh giới, lượng cellulose trong rau kinh giới khá cao. Đây là một dạng chất xơ không tan, dùng nhiều sẽ gây cọ xát thành ruột khiến người bệnh cảm thấy đau và bệnh trở nên nặng hơn. 

Đừng bỏ lỡ: 15+ công dụng của rau ngò đối với sức khỏe mà ít ai biết đến

Trên đây là thông tin về rau kinh giới và những công dụng của rau kinh giới đối với sức khỏe con người. Hy vọng bài viết trên cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích về rau kinh giới. Cũng như biết thêm những món ăn ngon từ loại rau này.

Bài viết liên quan:

Hương Lăng
Hương Lăng