Theo nhiều nghiên cứu cho thấy, có một tỷ lệ không nhỏ các ca tử vong xảy ra khi con người đang ngủ – thời điểm cơ thể tưởng chừng được nghỉ ngơi và phục hồi hoàn toàn. Dù diễn biến bất ngờ, hiện tượng tử vong trong khi ngủ thường không xuất phát từ một nguyên nhân đơn lẻ mà là kết quả của nhiều yếu tố tiềm ẩn về sức khỏe. Vậy đâu là những nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, có cách nào để nhận biết sớm hay không và cần làm gì khi gặp trường hợp này? Cùng Vua Nệm tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây nhé.
NỘI DUNG CHÍNH:
1. Những nguyên nhân dẫn đến tử vong trong khi ngủ phổ biến nhất
Việc nhận diện sớm những nguyên nhân sẽ giúp mỗi người chủ động hơn trong việc phòng ngừa và bảo vệ sức khỏe của chính mình. Dưới đây là một số nguyên nhân phổ biến dẫn đến tình trạng tử vong trong khi ngủ:
1.1. Vấn đề tim mạch
Cái chết đột ngột, bất ngờ vào ban ngày hoặc ban đêm thường là do vấn đề về tim. Nhịp tim bất thường (rối loạn nhịp tim), là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra cái chết đột ngột.
Một cơn đau tim hay còn gọi là nhồi máu cơ tim cũng có thể gây tử vong trong khi ngủ. Nó xảy ra khi một mạch máu cung cấp máu cho cơ tim bị tắc nghẽn và mô bị hư hỏng hoặc chết.
Nhồi máu cơ tim có thể từ những biến cố nhỏ làm ảnh hưởng nhẹ đến chức năng tim, cho đến tắc nghẽn nghiêm trọng dẫn đến ngừng tim và tử vong. Một cơn đau tim lớn có thể làm giảm lưu lượng máu đến phần não kiểm soát hơi thở, dẫn đến ngừng hô hấp.
Ngoài ra, trong cơn đau tim, cơ tim không nhận đủ oxy, các bộ phận của cơ tim bị tổn thương hoặc chết và tim không thể bơm máu và oxy một cách hiệu quả đến phần còn lại của cơ thể. Từ đó có thể gây ra hiện tượng tim ngừng đập, có thể gây tử vong trong vài phút.
Suy tim sung huyết cũng có thể dẫn đến tim ngừng đập và gây tử vong trong khi ngủ. Suy tim bên trái nhanh chóng ảnh hưởng đến bên phải của tim, dẫn đến tích tụ chất lỏng trong phổi và sưng ở bàn chân, cẳng chân được gọi là phù ngoại biên. Điều này có thể dẫn đến ngừng hô hấp, nếu tim bị quá tải thể tích, khả năng lưu thông máu của nó có thể ngừng hoàn toàn.
Các dấu hiệu cho thấy một người mắc bệnh suy tim sung huyết và có thể sắp kết thúc cuộc đời như: Khó thở ngay cả khi nghỉ ngơi hoặc chỉ gắng sức ở mức tối thiểu, mệt mỏi, đau tim, ho dai dẳng, trầm cảm và lo âu, táo bón, buồn nôn mãn tính, ăn không ngon.
Cả người già và trẻ đều có thể chết vì bệnh tim. Theo Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ, đột tử do bệnh tim là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong cho các vận động viên trẻ.
1.2. Đột quỵ
Đột quỵ cũng là một hiện tượng xảy ra do vấn đề ở tim. Tim hoạt động không tốt có thể ảnh hưởng đến các hệ thống khác. Đáng chú ý nhất là tình trạng nhịp tim không đều, có thể dẫn đến cục máu đông di chuyển lên não và gây ra đột quỵ, dẫn đến gây tử vong trong khi ngủ.
Đột quỵ cũng cản trở việc cung cấp oxy và máu cho não, có thể do cục máu đông hoặc chảy máu não gây ra. Ngoài ra, chứng phình động mạch não (vỡ mạch máu) nghiêm trọng cũng có thể gây tử vong trong khi ngủ.
1.3. Động kinh
Động kinh, rối loạn co giật có thể làm tăng nguy cơ tử vong trong khi ngủ. Theo Tổ chức Động kinh Mỹ, mỗi năm có hơn 1/1.000 người bị động kinh đột tử bất ngờ khi bị bệnh động kinh. Những người mắc chứng động kinh được kiểm soát kém có nguy cơ tử vong do SUDEP (đột tử bất ngờ trong bệnh động kinh) cao hơn.
Những người bị động kinh có thể giảm nguy cơ tử vong do SUDEP bằng cách kiểm soát tình trạng động kinh. Hãy thăm khám và trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia chăm sóc sức khỏe để tìm ra một kế hoạch điều trị hiệu quả và dùng thuốc phù hợp để làm giảm chứng động kinh.
1.4. Bệnh tiểu đường
Theo một nghiên cứu năm 2011 được công bố trên tạp chí Diabetic Medicine, Mỹ, bệnh tiểu đường loại 1 làm tăng nguy cơ đột tử không rõ nguyên nhân ở những người trẻ khỏe mạnh, thường là vào ban đêm.
Thuật ngữ “chết trên giường” đã được sử dụng để mô tả hội chứng này. Nó chiếm khoảng 6% tổng số ca tử vong ở những người dưới 40 tuổi mắc bệnh tiểu đường loại 1.
Cơ chế gây ra cái chết ban đêm của những người mắc bệnh tiểu đường vẫn chưa được làm rõ. Nhưng trong một số trường hợp, hạ đường huyết nghiêm trọng (khi lượng đường trong máu thấp) có thể là nguyên nhân gây tử vong. Bệnh tiểu đường cũng liên quan đến bệnh tim, vì vậy có thể một số ca tử vong liên quan đến bệnh tiểu đường trong khi ngủ là do nhịp tim bất thường.
1.5. Rối loạn giấc ngủ
Ngưng thở khi ngủ là hiện tượng rối loạn giấc ngủ mà khi đó người ngủ bị ngừng thở trong thời gian nhất định. Nó có thể là nguyên nhân dẫn đến tử vong trong khi ngủ. Tuy nhiên, không thể xác định chính xác là ngừng thở khi ngủ làm giảm nồng độ oxy trong cơ thể và trực tiếp gây tử vong, hay là do các vấn đề về tim gây ra tử vong. Vì những người mắc chứng ngưng thở khi ngủ thường là do có vấn đề tim mạch.
Các rối loạn giấc ngủ khác cũng có thể gây tử vong trong khi ngủ. Ví dụ, mộng du có thể dẫn đến những tình huống nguy hiểm và có khả năng gây chết người.
Một số người mắc chứng sợ ngủ, có thể dẫn đến mất ngủ và các rối loạn giấc ngủ khác ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh nghiêm trọng. Đó có thể là yếu tố thúc đẩy nguy cơ tử vong trong khi ngủ.
1.6. Tổn thương não
Chấn thương não nghiêm trọng cũng có thể là nguyên nhân dẫn đến tử vong trong khi ngủ. Người bệnh sẽ có các triệu chứng như buồn nôn, đau đầu dai dẳng và đồng tử giãn ra, một người có thể bị xuất huyết não trong đêm và tử vong lúc ngủ.
Theo Tổ chức Chấn thương não của Mỹ, chấn thương sọ não (TBI) gây ra khoảng 30% tổng số ca tử vong do thương tích ở nước này.
1.7. Ngộ độc khí carbon monoxide (CO)
Một số trường hợp tử vong vào ban đêm là kết quả của những thảm kịch không thể ngờ tới, ví dụ như ngộ độc khí carbon monoxide.
Bởi vì carbon monoxide là một loại khí không màu và không mùi. Nó có thể được giải phóng khi lò sưởi hoặc các thiết bị gia dụng thông thường khác như máy nước nóng hay máy sấy bị trục trặc, gặp vấn đề. Khi bạn đi ngủ và không phát hiện mình đang nằm trong một môi trường nguy hiểm, dẫn tới ngộ độc khí carbon monoxide và tử vong trong khi ngủ.
Bạn có thể lắp đặt máy dò khí carbon monoxide trong nhà để biết được mức độ nguy hiểm tiềm ẩn của loại khí này và loại bỏ khí độc hại này ra khỏi môi trường ngủ trước khi nó giết chết bạn.
1.8. Suy tim sung huyết
Suy tim sung huyết xảy ra khi tim hoạt động kém hiệu quả, không đủ khả năng cung cấp lượng máu cần thiết cho các cơ quan. Trong lúc ngủ, sự thay đổi của huyết áp và nhịp tim có thể khiến tình trạng này trở nên nghiêm trọng hơn, làm tăng nguy cơ biến chứng nguy hiểm, thậm chí dẫn đến tử vong bất ngờ.
1.9. Ngưng thở do tắc nghẽn
Hội chứng ngưng thở khi ngủ xảy ra khi đường thở bị thu hẹp hoặc bị chặn lại nhiều lần trong lúc ngủ, khiến lượng oxy cung cấp cho máu bị suy giảm. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, tình trạng này có thể làm gia tăng nguy cơ mắc các biến cố tim mạch nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim, đột quỵ, thậm chí dẫn đến đột tử.
1.10. Nghẹt thở
Nghẹt thở khi ngủ có thể xuất phát từ việc dị vật hoặc dịch trào ngược dạ dày đi vào đường thở, gây cản trở quá trình hô hấp và dẫn đến nguy hiểm nghiêm trọng. Những người thường xuyên sử dụng rượu bia hoặc mắc các rối loạn thần kinh có nguy cơ cao gặp phải tình trạng này do phản xạ bảo vệ đường thở suy giảm.
![[Mới - Độc quyền] Nệm lò xo túi độc lập 3 vùng Dunlopillo de.Stress Powerful](https://cdn-cf-ops.vuanem.com/243x,webp,q100/https://vuanem.com/image/products/1969/0/FP2Yn62NW21ANU5dy3xwKeRFcLDYudjlcVjBFUyO_2026-03-05-100611.png)
2. Dấu hiệu nhận biết hội chứng tử vong trong khi ngủ
Hội chứng đột tử thường khởi phát bất ngờ và khó nhận biết từ sớm. Tuy vậy, ở một số trường hợp, cơ thể vẫn có thể phát ra những tín hiệu cảnh báo mà người bệnh không nên chủ quan, bao gồm:
- Cảm giác đau hoặc tức ngực, nhất là khi gắng sức hay vận động mạnh;
- Đột ngột mất ý thức hoặc choáng váng;
- Khó thở, hụt hơi không rõ nguyên nhân;
- Chóng mặt, cảm giác lâng lâng, mất thăng bằng;
- Tim đập nhanh, loạn nhịp hoặc rung tim bất thường;
- Ngất xỉu không rõ lý do, đặc biệt xảy ra trong lúc tập luyện;
- Ngủ ngáy to, kèm theo hiện tượng ngưng thở khi ngủ do người thân phát hiện.
Ngoài các dấu hiệu trên, yếu tố tiền sử gia đình cũng đóng vai trò rất quan trọng. Những người có người thân từng bị rối loạn nhịp tim, tử vong trong khi ngủ hoặc tử vong không rõ nguyên nhân cần đặc biệt cảnh giác và chủ động theo dõi sức khỏe định kỳ.
3. Cách xử lý khi gặp phải trường hợp tử vong khi ngủ
Khi xảy ra đột tử, việc can thiệp kịp thời có ý nghĩa quyết định đến khả năng sống sót và hạn chế tổn thương nặng cho nạn nhân. Trong tình huống khẩn cấp, cần bình tĩnh và thực hiện các bước sơ cứu cơ bản sau:
- Nhanh chóng gọi cấp cứu hoặc đưa nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất trong thời gian sớm nhất;
- Kiểm tra tình trạng ý thức, nhịp thở và mạch đập để đánh giá mức độ nguy kịch;
- Trường hợp tim ngừng đập, cần tiến hành hồi sức tim phổi (CPR) bằng cách đặt hai tay chồng lên nhau ở giữa ngực và ép tim mạnh, đều với tần suất khoảng 100–120 lần mỗi phút;
- Nếu nạn nhân không còn thở, mở thông đường thở bằng cách nâng cằm, ngửa đầu nhẹ và thực hiện thổi ngạt 2 nhịp, sau đó tiếp tục ép tim để duy trì tuần hoàn máu;
- Khi có máy khử rung tim tự động (AED), hãy làm theo hướng dẫn của thiết bị để tiến hành sốc điện giúp khôi phục nhịp tim;
- Duy trì các biện pháp hồi sức và theo dõi sát tình trạng nạn nhân cho đến khi nhân viên y tế tiếp nhận hoặc đưa được người bệnh đến bệnh viện để điều trị chuyên sâu.
4. Biện pháp phòng ngừa hội chứng tử vong trong khi ngủ
Mặc dù hội chứng tử vong trong khi ngủ xảy ra đột ngột và khó lường, nhưng bạn hoàn toàn có thể giảm thiểu nguy cơ bằng cách chủ động chăm sóc sức khỏe và điều chỉnh thói quen sinh hoạt hằng ngày. Dưới đây là những biện pháp phòng ngừa quan trọng nên được duy trì lâu dài.
4.1. Khám sức khỏe định kỳ
Khám sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm các bệnh lý tiềm ẩn như tim mạch, rối loạn nhịp tim, đái tháo đường hay hội chứng ngưng thở khi ngủ. Việc theo dõi sát các chỉ số sức khỏe và tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ đóng vai trò then chốt trong phòng ngừa biến cố nguy hiểm xảy ra trong lúc ngủ.
4.2. Lối sống lành mạnh
Duy trì chế độ ăn uống cân bằng, hạn chế rượu bia, thuốc lá và các chất kích thích giúp cơ thể hoạt động ổn định hơn, đặc biệt là hệ tim mạch và thần kinh. Đồng thời, kiểm soát tốt cân nặng và đường huyết cũng góp phần giảm nguy cơ đột tử về đêm.
4.3. Tập thể dục đều đặn và giảm căng thẳng
Vận động thường xuyên giúp tăng cường sức khỏe tim mạch, cải thiện tuần hoàn máu và nâng cao sức đề kháng. Bên cạnh đó, việc kiểm soát stress thông qua thiền, yoga, hít thở sâu hoặc thư giãn tinh thần sẽ giúp hạn chế những rối loạn sinh lý ảnh hưởng tiêu cực đến giấc ngủ.
4.4. Cải thiện chất lượng giấc ngủ và môi trường ngủ an toàn
Ngủ đủ giấc, đúng giờ và duy trì không gian ngủ yên tĩnh, thông thoáng là nền tảng quan trọng giúp cơ thể phục hồi và ổn định các chức năng sinh lý.
Bên cạnh đó, việc lựa chọn nệm chất lượng, có khả năng nâng đỡ cột sống tốt, phân tán áp lực đồng đều và đảm bảo độ thoáng khí sẽ góp phần cải thiện chất lượng giấc ngủ rõ rệt. Một chiếc nệm phù hợp giúp hạn chế tình trạng lún xẹp, hỗ trợ hô hấp tốt hơn khi ngủ và giảm nguy cơ ngưng thở về đêm. Bạn có thể tham khảo một số sản phẩm nệm đang được phân phối tại Vua Nệm như nệm cao su Gummi Signature, nệm foam Goodnight Active Hybrid, Comfy Cloud 2.0 hay nệm lò xo Amando Elite Original.
Trên đây là những nguyên nhân dẫn đến tử vong trong khi ngủ phổ biến và thường gặp nhất. Khó có thể phòng tránh và ngăn chặn tình huống này. Cách tốt nhất là chúng ta phải chăm sóc sức khỏe, căng cường tập luyện thể thao để tăng cường đề kháng, củng cố hệ miễn dịch giúp chống lại bệnh tật. Cùng với đó là thực hiện chế độ sinh hoạt, ăn uống, ngủ nghỉ hợp lý, khoa học để có sức khỏe tốt nhất.
Suốt 18 năm qua, Vua Nệm luôn bền bỉ theo đuổi sứ mệnh giúp người Việt ngủ ngon hơn, sống trọn hơn. Mùa cuối năm này, khi ai cũng tất bật chuẩn bị cho một khởi đầu mới, Vua Nệm gửi đến bạn lời nhắc đặc biệt: “Đừng để áp lực và mệt mỏi lấy mất giấc ngủ quý giá của mình”. Đây chính là thời khắc vàng để bạn làm mới không gian nghỉ ngơi và nâng cấp chất lượng giấc ngủ với những ưu đãi hấp dẫn. Từ nệm, chăn ga gối, đến phụ kiện giấc ngủ – tất cả đều giảm sốc lên đến 89% trong chương trình Tết Tài Lộc - Giá Sale Sốc. Hãy tận hưởng trọn vẹn cảm giác êm ái và thư giãn cùng hàng trăm sản phẩm chính hãng tại hệ thống cửa hàng và website vuanem.com.
Nội dung từ Vua Nệm nhằm chăm sóc khách hàng và lan tỏa thông điệp “Giấc ngủ đáng giá”. Nếu có bất kỳ thông tin chưa phù hợp, vui lòng liên hệ trainghiem@vuanem.com để được hỗ trợ và điều chỉnh kịp thời.
