Trong khi phần lớn chúng ta quen với chu kỳ ngày – đêm 24 giờ, vẫn có những người sống theo một “đồng hồ sinh học” hoàn toàn khác biệt. Họ không thể ngủ – thức đúng giờ dù đã cố gắng điều chỉnh. Tình trạng này được gọi là “Chứng rối loạn nhịp thức ngủ không theo 24 giờ”. Vậy nguyên nhân của tình trạng này là gì? Hãy cùng Vua Nệm tìm hiểu chi tiết để hiểu rõ hơn về nguyên nhân, dấu hiệu cũng như cách cải thiện tình trạng này nhé.
NỘI DUNG CHÍNH:
1. Rối loạn nhịp thức ngủ không theo 24 giờ là gì?
Rối loạn nhịp thức ngủ không theo 24 giờ (Non-24-Hour Sleep-Wake Disorder – N24SWD) là một dạng rối loạn nhịp sinh học, trong đó đồng hồ sinh học của cơ thể không tuân theo chu kỳ 24 giờ như bình thường. Thay vào đó, thời gian ngủ – thức của người bệnh sẽ trôi dần theo từng ngày, có thể ngủ muộn hơn hoặc sớm hơn so với ngày hôm trước.
Điều này khiến họ khó duy trì lịch sinh hoạt cố định, dẫn đến tình trạng lúc thì mất ngủ vào ban đêm, lúc lại buồn ngủ vào ban ngày. Về lâu dài, sự lệch nhịp này có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, hiệu suất làm việc và chất lượng cuộc sống.
![[Mới - Độc quyền] Nệm lò xo túi độc lập 3 vùng Dunlopillo de.Stress Powerful](https://cdn-cf-ops.vuanem.com/243x,webp,q80/https://vuanem.com/image/products/1969/0/FP2Yn62NW21ANU5dy3xwKeRFcLDYudjlcVjBFUyO_2026-04-08-135106.png)
2. Nguyên nhân gây ra chứng rối loạn nhịp thức ngủ không theo 24 giờ
Chứng rối loạn nhịp thức ngủ không theo 24 giờ thường xuất phát từ sự “lệch pha” của đồng hồ sinh học bên trong cơ thể so với chu kỳ ngày – đêm tự nhiên. Dưới đây là một số nguyên nhân phổ biến:
- Thiếu tín hiệu ánh sáng tự nhiên: Ánh sáng là yếu tố quan trọng giúp cơ thể điều chỉnh nhịp sinh học. Khi không tiếp nhận đủ ánh sáng (đặc biệt ở người khiếm thị), cơ thể khó nhận biết thời gian ngày – đêm, dẫn đến rối loạn chu kỳ ngủ – thức.
- Rối loạn đồng hồ sinh học (circadian rhythm): Một số người có chu kỳ sinh học dài hơn 24 giờ, khiến giờ ngủ – thức bị trễ dần theo từng ngày.
- Thói quen sinh hoạt không ổn định: Việc thức khuya, ngủ không đúng giờ, làm việc theo ca hoặc sử dụng thiết bị điện tử ban đêm có thể làm “lệch nhịp” đồng hồ sinh học.
- Ảnh hưởng từ môi trường sống: Làm việc trong môi trường thiếu ánh sáng tự nhiên, sống trong không gian kín hoặc ít tiếp xúc với bên ngoài cũng góp phần gây rối loạn.
- Yếu tố tâm lý và sức khỏe: Căng thẳng kéo dài, rối loạn lo âu hoặc một số vấn đề thần kinh cũng có thể ảnh hưởng đến chu kỳ ngủ – thức của cơ thể.
3. Yếu tố nguy cơ gây nên chứng rối loạn nhịp thức ngủ không theo 24 giờ là gì?
Ánh sáng hàng ngày và các thói quen sinh hoạt là những yếu tố quan trọng trong việc thiết lập lại đồng hồ ngủ của chúng ta. Một số thói quen khi ngủ có thể tăng nguy cơ mắc chứng rối loạn nhịp ngủ thức 24 giờ, đặc biệt là ở những người dễ bị rối loạn đồng hồ sinh học.
Nếu bạn không được tiếp xúc với ánh sáng hàng ngày thì bạn rất dễ mắc phải chứng rối loạn giấc ngủ này. Khi đó, thời gian ngủ của bạn có thể diễn ra ngày càng muộn hơn. Cơ thể của bạn sẽ không có tín hiệu thời gian bình thường giống như nhịp sáng – tối, ngày – đêm diễn ra xung quanh bạn.
4. Dấu hiệu nhận biết chứng rối loạn nhịp thức ngủ không theo 24 giờ
Rối loạn nhịp thức ngủ không theo 24 giờ thường không dễ nhận biết ngay từ đầu, nhưng nếu để ý kỹ, bạn có thể nhận ra một số dấu hiệu đặc trưng dưới đây:
- Giờ ngủ – thức liên tục thay đổi: Thời gian đi ngủ và thức dậy không cố định, thường trễ dần qua từng ngày thay vì lặp lại theo chu kỳ 24 giờ.
- Khó ngủ vào ban đêm: Dù đã cố gắng ngủ đúng giờ nhưng vẫn trằn trọc, khó vào giấc hoặc ngủ không sâu.
- Buồn ngủ vào ban ngày: Thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, thiếu tỉnh táo vào ban ngày do giấc ngủ ban đêm không ổn định.
- Chu kỳ ngủ – thức “trôi” theo thời gian: Có những giai đoạn bạn ngủ rất muộn (hoặc rất sớm), sau đó lại dần dần dịch chuyển sang khung giờ khác.
- Giảm hiệu suất làm việc và học tập: Sự thay đổi thất thường của giấc ngủ khiến cơ thể khó thích nghi, dẫn đến mất tập trung và giảm năng suất.
- Ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày: Khó duy trì lịch trình cố định, dễ bỏ lỡ công việc, học tập hoặc các hoạt động xã hội.
5. Chẩn đoán chứng rối loạn nhịp thức ngủ không theo 24 giờ
Khi thăm khám, bác sĩ sẽ hỏi về triệu chứng, thói quen ngủ, tiền sử bệnh lý (đặc biệt là thần kinh) cũng như việc sử dụng thuốc, rượu hoặc các chất kích thích. Việc cung cấp thông tin đầy đủ và trung thực sẽ giúp quá trình chẩn đoán chính xác hơn.
Bạn có thể được yêu cầu ghi nhật ký giấc ngủ trong vài tuần để theo dõi thời gian ngủ – thức tự nhiên, hoặc thực hiện các bảng đánh giá giấc ngủ đơn giản. Đây là cơ sở quan trọng để bác sĩ nhận diện sự lệch nhịp sinh học.
Ngoài ra, phương pháp actigraphy cũng thường được áp dụng. Người bệnh sẽ đeo một thiết bị giống đồng hồ để ghi lại hoạt động ngủ – thức liên tục trong 1–2 tuần. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định đo nhiệt độ cơ thể hoặc mức hormone melatonin để hỗ trợ đánh giá.
Nếu nghi ngờ có liên quan đến bệnh lý thần kinh hoặc vấn đề sức khỏe khác, bạn có thể được yêu cầu làm thêm các xét nghiệm như xét nghiệm máu, chụp CT hoặc MRI để xác định nguyên nhân.
6. Điều trị chứng rối loạn nhịp thức ngủ không theo 24 giờ như thế nào?
Điều trị chứng rối loạn nhịp thức ngủ không theo 24 giờ (N24SWD) được thực hiện dựa trên mục đích là cố gắng tăng cường kích thích để thiết lập lại đồng hồ ngủ trong não. Thông qua đó người bệnh sẽ có được 1 giấc ngủ dài vào ban đêm và thời gian thức dài vào ban ngày.
6.1. Bổ sung Melatonin
Bổ sung Melatonin là một phương pháp điều trị khả thi cho người lớn mắc chứng rối loạn giấc ngủ. Bệnh nhân nên trao đổi với bác sĩ về giấc ngủ của mình để xác định thời gian và liều lượng melatonin thích hợp.
6.2. Điều trị bằng ánh sáng
Đối với những người bị cận thị, điều trị bằng ánh sáng là một cách giúp đồng hồ sinh học của cơ thể hoạt động bình thường. Các thói quen sinh hoạt lành mạnh cũng hỗ trợ hiệu quả trong quá trình điều trị bệnh.
6.3. Vệ sinh giấc ngủ
Vệ sinh giấc ngủ cũng là 1 phần quan trọng trong quá trình điều trị chứng rối loạn nhịp thức ngủ không 24 giờ. Việc tuân thủ các quy tắc vệ sinh giấc ngủ tốt sẽ giúp bạn đi ngủ đều đặn theo đúng giờ giấc. Các nghiên cứu về chứng rối loạn giấc ngủ này vẫn đang được tiếp tục thực hiện để giúp những ai không may mắn mắc phải sớm có thể tìm được giấc ngủ ngon mỗi đêm.
6.4. Điều chỉnh thói quen sinh hoạt và lịch trình ngủ
Đây là bước quan trọng giúp đưa nhịp sinh học về gần với chu kỳ 24 giờ. Bạn nên cố gắng đi ngủ và thức dậy vào cùng một khung giờ mỗi ngày, kể cả cuối tuần. Đồng thời, tăng cường tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên vào ban ngày và hạn chế ánh sáng xanh từ thiết bị điện tử vào buổi tối.
Giới thiệu: Công cụ tính giờ đi ngủ và chu kỳ giấc ngủ
6.5. Tư vấn tâm lý và hỗ trợ y khoa (nếu cần)
Trong một số trường hợp, rối loạn giấc ngủ có thể liên quan đến căng thẳng, lo âu hoặc các vấn đề sức khỏe khác. Khi đó, việc tư vấn tâm lý sẽ giúp cải thiện trạng thái tinh thần và hỗ trợ điều chỉnh thói quen ngủ hiệu quả hơn. Ngoài ra, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng thuốc hoặc liệu pháp ánh sáng để điều chỉnh nhịp sinh học nếu cần thiết.
7. Cách phòng ngừa chứng rối loạn nhịp thức ngủ không theo 24 giờ
Để hạn chế nguy cơ mắc rối loạn này, bạn có thể áp dụng một số biện pháp đơn giản trong sinh hoạt hằng ngày:
- Duy trì giờ ngủ – thức cố định: Tạo thói quen ngủ đúng giờ và thức dậy đều đặn mỗi ngày.
- Tăng cường ánh sáng tự nhiên: Dành thời gian ra ngoài vào ban ngày để cơ thể nhận biết rõ chu kỳ ngày – đêm.
- Hạn chế thiết bị điện tử trước khi ngủ: Tránh sử dụng điện thoại, máy tính ít nhất 30–60 phút trước giờ ngủ.
- Tạo môi trường ngủ lý tưởng: Phòng ngủ nên yên tĩnh, thoáng mát và hạn chế ánh sáng.
- Quản lý căng thẳng: Thư giãn tinh thần bằng các hoạt động nhẹ nhàng như thiền, đọc sách hoặc tập thể dục nhẹ.
8. Lựa chọn chăn ga gối nệm để xây dựng môi trường ngủ lý tưởng giúp cải thiện giấc ngủ
Để cải thiện chất lượng giấc ngủ, việc lựa chọn chăn ga gối nệm phù hợp đóng vai trò rất quan trọng. Một chiếc nệm có độ êm và khả năng nâng đỡ tốt sẽ giúp cơ thể thư giãn, hạn chế đau mỏi. Chăn ga gối với chất liệu thoáng khí sẽ mang lại cảm giác dễ chịu, tránh tình trạng bí nóng khi ngủ. Bên cạnh đó, gối ngủ có độ cao phù hợp cũng góp phần giảm áp lực lên cổ vai gáy, giúp bạn ngủ sâu và ổn định hơn trong suốt đêm.
Tại Vua Nệm, bạn có thể tìm thấy đa dạng các sản phẩm chăn ga gối nệm đến từ nhiều thương hiệu trong và ngoài nước được thiết kế chú trọng đến độ thoáng khí, khả năng nâng đỡ và sự thoải mái khi sử dụng, góp phần tạo nên môi trường ngủ lý tưởng. Vua Nệm là một trong những hệ thống bán lẻ chăn ga gối nệm chính hãng hàng đầu Việt Nam, với mạng lưới 180 cửa hàng rộng khắp cả nước và sản phẩm chính hãng, giúp người dùng dễ dàng lựa chọn giải pháp giấc ngủ phù hợp.
Khi mua sắm tại Vua Nệm, bạn sẽ được hưởng nhiều quyền lợi thiết thực, giúp quá trình lựa chọn và sử dụng sản phẩm trở nên dễ dàng, an tâm hơn:
- Ngủ thử 120 đêm: Bạn có thể trải nghiệm sản phẩm tại nhà và đổi trả nếu không phù hợp, giúp giảm rủi ro khi mua nệm
- Sản phẩm chính hãng, nguồn gốc rõ ràng: Tất cả sản phẩm đều được kiểm định chất lượng, đảm bảo an toàn khi sử dụng.
- Tư vấn chuyên sâu từ chuyên gia giấc ngủ: Đội ngũ tư vấn hỗ trợ lựa chọn sản phẩm phù hợp với nhu cầu và tình trạng sức khỏe.
- Miễn phí vận chuyển và hỗ trợ giao hàng: Giúp tiết kiệm thời gian và công sức khi mua các sản phẩm cồng kềnh như nệm.
- Chính sách đổi trả linh hoạt: Khách hàng có thể đổi sản phẩm trong thời gian quy định nếu chưa hài lòng.
- Trả góp 0% lãi suất: Hỗ trợ chia nhỏ chi phí, giúp dễ dàng sở hữu sản phẩm mà không áp lực tài chính.
- Tích điểm và ưu đãi thành viên: Khi mua hàng, bạn có thể tích điểm, nhận voucher giảm giá và quà tặng trong các chương trình tri ân.
Hy vọng bài viết đã giúp bạn có cái nhìn tổng quan hơn về chứng rối loạn nhịp thức ngủ không theo 24 giờ hiếm gặp này. Chúc bạn luôn ngủ ngon sống trọn!
Xem thêm: Nệm nào nằm êm? Top 5 mẫu nệm êm ái giúp bạn ngủ ngon
Suốt 18 năm qua, Vua Nệm vẫn bền bỉ theo đuổi sứ mệnh giúp người Việt ngủ ngon hơn, sống trọn hơn. Tháng 4 này, trong không khí rộn ràng của mùa lễ hội và những ngày nghỉ đáng mong chờ, Vua Nệm muốn gửi đến bạn một lời nhắc nhẹ nhàng: "Đừng để những bộn bề thường nhật làm ảnh hưởng đến giấc ngủ và khoảng thời gian nghỉ ngơi quý giá của mình". Đây là dịp lý tưởng để làm mới không gian phòng ngủ, chăm chút cho sức khỏe thể chất lẫn tinh thần với những ưu đãi hấp dẫn trên hàng loạt sản phẩm. Từ nệm, chăn ga gối đến phụ kiện giấc ngủ, tất cả đang chờ bạn khám phá trong chương trình Deal Giảm Siêu Sốc. Hãy tận hưởng cảm giác êm ái, thư giãn cùng hàng trăm sản phẩm chính hãng tại hệ thống cửa hàng và website vuanem.com.
Nội dung từ Vua Nệm nhằm chăm sóc khách hàng và lan tỏa thông điệp “Giấc ngủ đáng giá”. Nếu có bất kỳ thông tin chưa phù hợp, vui lòng liên hệ trainghiem@vuanem.com để được hỗ trợ và điều chỉnh kịp thời.
