Daydreaming là gì? Góc nhìn khoa học về trạng thái mơ mộng của não bộ

NGÀY ĐĂNG 20/01/2023 | Bài viết bởi: Hoàng Trinh
CTKM 8/3

Là một thuật ngữ lâu đời, ở những thời kỳ trước, daydreaming được hiểu theo hướng tiêu cực như một sự lười biếng, hay mơ mộng những điều phi thực tế. Tuy nhiên, ngày nay, daydreaming được hiểu theo chiều nghĩa tích cực hơn. Lý giải những bí ẩn về cơ thể mà hàng ngàn năm nay chúng ta vẫn nhầm tưởng.

Cùng Vua Nệm tìm hiểu daydreaming là gì và các thông tin liên quan đến hiện tượng này nhé!

1. Daydreaming là gì? 

Theo từ điển Cambridge, daydreaming (thought intrusions, mind wandering, hay zone out) là hoạt động nghĩ về những điều mà chúng ta mong ước hoặc mong muốn thực hiện được, thay vì suy nghĩ về mọi thứ xung quanh, về những điều đang diễn ra. Nói theo ngôn ngữ dân gian thì daydreaming chính là sự mơ mộng giữa ban ngày.
Sự mơ mộng này cho phép suy nghĩ của chúng ta thoát ra khỏi thực tại. Tâm trí từ đó có thể lang thang, phiêu lãng theo những mơ mộng , những khát khao, những điều mà chúng ta sẽ mỉm cười khi nghĩ về nó. 

image 19
Daydreaming (mơ mộng ban ngày) là hoạt động nghĩ về những mong ước hoặc mong muốn thực hiện

Daydreaming là một hành động tự phát và không được thúc đẩy diễn ra bởi bất cứ tác động nào. Hiện tượng này chỉ xảy ra trong vài giây hoặc vài phút. Tuy nhiên, theo nhiều  kết quả nghiên cứu, daydreaming thường chiếm khoảng 1/3 thậm chí là gần một nửa thời gian của con người ở trạng thái thức giấc.

Theo một kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học được công bố trên tạp chí ConiFit, việc dành khoảng 30 đến 40% thời gian mỗi ngày cho daydreaming sẽ giúp cơ thể được nghỉ ngơi, hệ thống não bộ được thư giãn và thả lỏng.

Daydreaming thường diễn ra sau những giờ làm việc dài và tâm trí chúng ta không thể tiếp tục tập trung dù đang ở trạng thái tỉnh táo. Một số phần của não bộ sẽ bắt đầu tình trạng daydreaming như một biện pháp nghỉ ngơi cho hệ thống não bộ.

Phân loại Daydreaming

Không phải mọi cơn mơ mộng đều giống nhau. Dựa trên mức độ chủ động và tác động đến hành vi, daydreaming thường được chia thành hai nhóm chính:

  • Daydreaming có chủ đích (Intentional / Positive Constructive Daydreaming): Chủ động để tâm trí bay bổng nhằm tìm ý tưởng mới, giải quyết vấn đề hoặc đơn giản là thư giãn tinh thần. Kiểu mơ mộng này thường gắn liền với sự sáng tạo và tư duy sâu.
  • Daydreaming không chủ ý (Unintentional / Mind-wandering): Những dòng suy nghĩ tự phát bất ngờ xuất hiện, kéo bạn ra khỏi công việc đang làm. Nếu xảy ra thường xuyên và không kiểm soát, chúng có thể gây mất tập trung và ảnh hưởng đến hiệu suất.

2. Điều gì xảy ra trong não bộ khi bạn mơ mộng?

Nhiều người cho rằng mơ mộng là lúc não bộ “tắt nguồn”, nhưng sự thật hoàn toàn ngược lại. Khi không còn tập trung vào thế giới bên ngoài, não sẽ kích hoạt Mạng lưới chế độ Mặc định (Default Mode Network – DMN) – một hệ thống tiêu thụ tới 20% năng lượng cơ thể.

DMN kết nối các vùng não quan trọng như vỏ não trước trán và hồi hải mã, giúp não thực hiện những hoạt động như: hồi tưởng ký ức quá khứ, hình dung tương lai, lập kế hoạch và suy ngẫm về bản thân cũng như các mối quan hệ xã hội.

image 24
Mơ mộng giúp não hồi tưởng ký ức, hình dung tương lai và tự sắp xếp lại cảm xúc, suy nghĩ

3. Lợi ích đặc biệt của daydreaming

Từng bị gán mác là mất tập trung, daydreaming ngày nay đã được khoa học chứng minh. Khi diễn ra đúng cách, mơ mộng không làm bạn kém hiệu quả hơn, mà ngược lại, còn nâng cấp tư duy theo nhiều cách bất ngờ.

3.1 Kích thích sự sáng tạo đột phá

Các nghiên cứu cho thấy, những người cho phép tâm trí mơ mộng trước khi giải quyết vấn đề có thể tạo ra nhiều ý tưởng sáng tạo hơn tới 41%. Khi không bị gò bó bởi sự tập trung cứng nhắc, não bộ dễ dàng liên kết những mảnh thông tin rời rạc, từ đó nảy sinh các ý tưởng mới mẻ và đột phá.

image 20
Mơ mộng kích thích sự sáng tạo

3.2 Dấu hiệu của bộ não hoạt động hiệu quả

Hình ảnh chụp cộng hưởng từ (MRI) cho thấy người hay mơ mộng thường đạt điểm cao hơn trong các bài kiểm tra trí tuệ và sáng tạo. Theo giáo sư Eric Schumacher, đây là nhóm có não bộ xử lý thông tin rất nhanh, nên sau khi hoàn thành nhiệm vụ, tâm trí cần thả trôi để tiếp tục tối ưu hiệu suất.

3.3 Giảm căng thẳng và giải quyết vấn đề

Daydreaming đưa não bộ vào trạng thái sóng alpha – trạng thái thư giãn và ổn định cảm xúc. Nhờ đó, tâm trí được ngắt kết nối tạm thời khỏi áp lực, giúp bạn bình tĩnh hơn, nhìn nhận vấn đề rõ ràng và tìm ra hướng giải quyết hiệu quả.

image 21
Giảm căng thẳng tối đa khi mơ mộng

4. Sự khác biệt giữa daydreaming và mơ trong khi ngủ

Mặc dù có tên gọi giống nhau, daydreaming và mơ trong khi ngủ là hai trạng thái hoàn toàn khác biệt. 

Mơ trong khi ngủ diễn ra khi con người đang chìm sâu vào giấc ngủ và hoàn toàn không có ý thức về giấc mơ của mình. Trái ngược với hiện tượng đó, daydreaming là hoạt động mà con người cho phép nó diễn ra trong tâm trí của mình và hoàn toàn nhận thức được việc đó. 

Daydreaming cũng được phân biệt rõ ràng với hiện tượng mơ mộng có chủ đích. Mơ mộng có chủ đích cũng xảy ra vào ban ngày khi con người trong trạng thái tỉnh táo. Việc mơ mộng này được thực hiện theo chủ đích của con người nhằm kích thích khả năng sáng tạo, phát triển tư duy hay đôi khi để giải quyết một vấn đề khó khăn nào đó.

Nhìn chung, daydreaming hoàn toàn khác với các trạng thái mơ mộng khác.

5. Khi nào Daydreaming trở thành trạng thái rối loạn mơ mộng?

Mơ mộng mang lại nhiều lợi ích, nhưng khi vượt quá tầm kiểm soát và bắt đầu chi phối hành vi, đó có thể là dấu hiệu của Maladaptive Daydreaming (rối loạn mơ mộng). Theo Giáo sư Eli Somer đây chính là trạng thái mơ mộng mang tính cưỡng ép, gây ảnh hưởng rõ rệt đến đời sống thực.

Những dấu hiệu thường gặp của Maladaptive Daydreaming bao gồm:

  • Đắm chìm quá mức: Các kịch bản mơ mộng diễn ra sống động, giàu hình ảnh và âm thanh, khiến bạn có cảm giác nhập vai hơn.
  • Dễ bị kích hoạt bởi các yếu tố bên ngoài: Mơ mộng thường được duy trì hoặc khởi phát bởi âm nhạc, nhịp điệu, hoặc các chuyển động lặp lại như đi qua đi lại, lắc lư người.
  • Xu hướng né tránh thực tại: Bạn ưu tiên mơ mộng hơn công việc, học tập hay giao tiếp xã hội.
  • Khó chịu khi bị gián đoạn: Cảm giác bứt rứt, cáu gắt xuất hiện nếu không thể tiếp tục mơ mộng.
  • Suy giảm chức năng sống: Hiệu suất làm việc, học tập và các mối quan hệ bị ảnh hưởng, kèm theo cảm giác căng thẳng hoặc đau khổ kéo dài.
image 22
Mơ mộng quá mức làm giảm chức năng sống

6. Cách kiểm soát và tận dụng Daydreaming hiệu quả

Daydreaming sẽ trở thành lợi thế nếu được dẫn dắt đúng cách. Dưới đây là những phương pháp đơn giản giúp kiểm soát và khai thác mặt tích cực của trạng thái mơ mộng:

  • Mơ mộng tích cực có chủ đích (PCD): Chủ động hướng suy nghĩ vào những hình ảnh tích cực, ý tưởng sáng tạo hoặc mục tiêu cá nhân. Kết hợp mơ mộng với các hoạt động nhẹ như đi bộ, làm việc tay chân để kích hoạt não bộ một cách lành mạnh.
  • Ghi lại suy nghĩ khi mơ mộng: Viết ra những điều bạn hay mơ tưởng giúp nhận diện nguyên nhân và kiểm soát tần suất mơ mộng, tránh để tâm trí trôi dạt vô thức.
  • Tăng kết nối xã hội: Giao tiếp, gặp gỡ bạn bè và tham gia hoạt động chung giúp kéo tâm trí về thực tại, hạn chế mơ mộng do cô đơn hay buồn chán.
  • Duy trì giấc ngủ chất lượng: Ngủ đủ và đúng giờ giúp não bộ tỉnh táo, giảm mơ mộng lan man và cải thiện khả năng tập trung.
  • Hành động thay vì chỉ mơ tưởng: Chủ động trải nghiệm, thử điều mới và theo đuổi mục tiêu thực tế sẽ làm giảm nhu cầu mơ mộng viển vông, đồng thời tăng cảm giác kiểm soát cuộc sống.

7. Các sản phẩm hỗ trợ giấc ngủ hiệu quả phòng tránh Daydreaming

Trước khi lựa chọn giải pháp kiểm soát daydreaming, một giấc ngủ chất lượng chính là nền tảng quan trọng nhất. Khi ngủ không sâu, thiếu ngủ hoặc thường xuyên tỉnh giấc, não bộ dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi, mất tập trung và mơ mộng quá mức vào ban ngày. Dưới đây là bảng tổng hợp những sản phẩm cần thiết giúp cải thiện giấc ngủ và hạn chế daydreaming hiệu quả.

Nhóm sản phẩmSản phẩm cụ thểCông dụng nổi bật đối với giấc ngủPhù hợp với ai?
Nệm ngủNệm cao suĐàn hồi tốt, nâng đỡ cột sống, giảm lật trở, giúp ngủ sâuNgười đau lưng, ngủ không sâu
Nệm bông épBề mặt chắc, giữ thẳng lưng, hạn chế võng lưngNgười lớn tuổi, thích nệm cứng
Nệm lò xoThoáng khí, phân tán lực, giảm cơ thể bị mỏi Người dễ nóng lưng, ngủ nghiêng
Nệm foamÔm sát cơ thể, giảm áp lực, thư giãn thần kinhNgười stress, khó vào giấc
Sản phẩm làm mátChiếu điều hòaGiảm bí lưng, điều hòa nhiệt độ khi ngủNgười hay đổ mồ hôi, mất ngủ mùa nóng
Gối ngủGối bôngMềm mại, tạo cảm giác dễ chịuNgười thích gối nhẹ, êm
Gối công thái họcGiữ đúng đường cong của cổ, vNgười đang bị đau cổ vai gáy hoặc ngủ sai tư thế
Hỗ trợ thư giãnTinh dầu thiên nhiênKích thích thư giãn, dễ chìm vào giấc ngủNgười stress, suy nghĩ nhiều
Topper nệmTăng độ êm cho nệm cũ, cải thiện giấc ngủNgười chưa muốn đổi nệm mới
Chăn ga gối thoáng khíGiữ nhiệt ổn định, hạn chế tỉnh giấcNgười ngủ chập chờn, dễ thức đêm

Để đảm bảo chất lượng giấc ngủ lâu dài, nên ưu tiên các sản phẩm chính hãng, đa dạng phân khúc và được tư vấn đúng nhu cầu. Vua Nệm là hệ thống bán lẻ uy tín với đầy đủ nệm, gối, phụ kiện ngủ chất lượng cao, giúp cải thiện giấc ngủ sâu – từ đó hạn chế daydreaming do thiếu ngủ và mệt mỏi tinh thần.

image 23
Sử dụng các sản phẩm hỗ trợ giấc ngủ chất lượng từ Vua Nệm

XEM THÊM: 

Vậy daydreaming là gì? Nhìn chung, daydreaming chính là trạng thái cơ thể khi rơi vào khoảng không gian mơ mộng, thả hồn theo những ảo mộng thú vị, xa rời thực tế. Mặc dù vậy, trạng thái này vẫn đem lại rất nhiều lợi ích cho não bộ và cơ thể.

Hy vọng bài viết đã cung cấp các thông tin bổ ích về daydreaming và các thông tin liên quan đến hiện tượng này. Tiếp tục theo dõi Vua Nệm ở những bài viết tiếp theo nhé!

5/5 - (1 đánh giá)
quote

Suốt 18 năm qua, Vua Nệm luôn bền bỉ theo đuổi sứ mệnh giúp người Việt ngủ ngon hơn, sống trọn hơn. Mùa cuối năm này, khi ai cũng tất bật chuẩn bị cho một khởi đầu mới, Vua Nệm gửi đến bạn lời nhắc đặc biệt: “Đừng để áp lực và mệt mỏi lấy mất giấc ngủ quý giá của mình”. Đây chính là thời khắc vàng để bạn làm mới không gian nghỉ ngơi và nâng cấp chất lượng giấc ngủ với những ưu đãi hấp dẫn. Từ nệm, chăn ga gối, đến phụ kiện giấc ngủ – tất cả đều giảm sốc lên đến 89% trong chương trình Tết Tài Lộc - Giá Sale Sốc. Hãy tận hưởng trọn vẹn cảm giác êm ái và thư giãn cùng hàng trăm sản phẩm chính hãng tại hệ thống cửa hàng và website vuanem.com.

Nội dung từ Vua Nệm nhằm chăm sóc khách hàng và lan tỏa thông điệp “Giấc ngủ đáng giá”. Nếu có bất kỳ thông tin chưa phù hợp, vui lòng liên hệ trainghiem@vuanem.com để được hỗ trợ và điều chỉnh kịp thời.

TÁC GIẢ: Hoàng Trinh

Đã kiểm duyệt

Mình là Hoàng Trinh – Chuyên viên tư vấn giấc ngủ tại Vua Nệm, với hơn 5 năm kinh nghiệm trong nghiên cứu và phát triển nội dung chuyên sâu về nệm, chăn ga gối và giải pháp cải thiện giấc ngủ. Với nền tảng kiến thức vững chắc và quá trình làm việc trực tiếp cùng hàng nghìn khách hàng, mình luôn nỗ lực mang đến những thông tin chính xác, thực tế và đáng tin cậy, giúp người đọc hiểu rõ hơn về giá trị của giấc ngủ chất lượng và lựa chọn sản phẩm phù hợp nhất cho sức khỏe.

Xem bài viết cùng tác giả »