Rối loạn ác mộng: Dấu hiệu, nguyên nhân, cách khắc phục

NGÀY ĐĂNG 20/03/2026 | Bài viết bởi: Hoàng Trinh
Banner tháng 4

Bất kể ai cũng có thể trải qua những cơn ác mộng, và thông thường tình trạng này không có tác động quá lớn đến sức khỏe. Tuy nhiên, khi ác mộng xuất hiện liên tục, nó được xem là một dạng rối loạn, hay còn được gọi là rối loạn ác mộng, có thể gây ra tác động tiêu cực đến cả sức khỏe thể chất lẫn tinh thần của người bệnh. Trong bài viết này, hãy cùng Vua Nệm tìm hiểu về rối loạn ác mộng nhé!

1. Triệu chứng của rối loạn ác mộng

Ác mộng có thể xảy ra hiếm hơn hoặc thường xuyên, thậm chí xuất hiện vài lần trong đêm và thường xuất hiện vào giữa giấc ngủ. Những cơn ác mộng này có thể khiến bạn tỉnh giấc và gặp khó khăn trong việc lấy lại giấc ngủ. Ác mộng được xem là một dạng rối loạn, nếu có những biểu hiện sau đây;

  • Xuất hiện thường xuyên: Ác mộng diễn ra đều đặn và không chỉ là những sự cố hiếm hoi.
  • Gây đau khổ, áp lực nghiêm trọng, lo lắng hoặc sợ hãi dai dẳng trong suốt ngày. Thậm chí bạn có thể lo lắng trước khi đi ngủ và sợ phải đi ngủ vì sợ gặp lại ác mộng.
  • Ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng tập trung và trí nhớ. Nó khiến bạn không thể ngừng suy nghĩ về những hình ảnh trong giấc mơ của mình.
  • Gây buồn ngủ ban ngày, mệt mỏi hoặc thiếu năng lượng.
  • Ảnh hưởng đến khả năng thực hiện các hoạt động trong công việc, trường học hoặc môi trường xung quanh bạn.
  • Sợ bóng tối, gây ra lo ngại và căng thẳng trong việc đối mặt với nó.
  • Rối loạn giấc ngủ.
Rối loạn ác mộng là những cơn ác mộng xảy ra thường xuyên
Rối loạn ác mộng là những cơn ác mộng xảy ra thường xuyên

2. Nguyên nhân gây rối loạn ác mộng

Rối loạn ác mộng, hay còn được gọi là bệnh mất ngủ giả (parasomnia), là một dạng rối loạn giấc ngủ liên quan đến những trải nghiệm không mong muốn xảy ra trong quá trình ngủ, khi đang ngủ, hoặc khi tỉnh dậy.

Thường, những cơn ác mộng xảy ra trong giai đoạn ngủ REM (chuyển động mắt nhanh). Nguyên nhân chính xác của rối loạn ác mộng vẫn chưa được xác định rõ ràng, tuy nhiên nó có thể phát triển do nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm:

  • Do lo lắng, căng thẳng về công việc, kết quả học tập hoặc do đối mặt với những thay đổi lớn trong cuộc sống như mất người thân, chuyển nơi ở hoặc thay đổi môi trường sống, môi trường học tập, và bạo lực học đường có thể góp phần vào rối loạn căng thẳng. 
  • Rối loạn căng thẳng sau chấn thương tâm lý, như bị lạm dụng thể chất, lạm dụng tình dục hoặc vừa trải qua tai nạn, cũng có thể gây ra những cơn ác mộng đều đặn, từ đó làm tăng sự không ổn định tâm lý của người bệnh.
  • Tình trạng sức khỏe tâm thần có thể là tác nhân lớn trong việc gây ra cơn ác mộng. Những người bị rối loạn lưỡng cực, tâm thần phân liệt, rối loạn lo âu, trầm cảm và các vấn đề tâm lý tương tự có nguy cơ cao gặp phải những cơn ác mộng.
  • Sử dụng một số loại thuốc cũng có thể đóng góp vào nguy cơ xuất hiện ác mộng. Các loại thuốc như thuốc chống trầm cảm, thuốc chẹn beta , thuốc huyết áp và thuốc cai thuốc lá,… có thể là yếu tố làm tăng khả năng gây ra cơn ác mộng. Do đó, nếu bạn nghi ngờ rằng ác mộng của mình có thể do thuốc gây ra, hãy tham khảo ý kiến ​​của bác sĩ để được tư vấn một cách hợp lý nhất.
  • Lạm dụng chất kích thích như bia, rượu, ma túy và các chất gây nghiện khác sẽ tăng nguy cơ gặp nhiều cơn ác mộng hơn.
  • Thiếu ngủ cũng có thể góp phần vào tình trạng ác mộng. Để duy trì sức khỏe tốt, chúng ta cần ngủ từ 6 đến 8 tiếng mỗi ngày. Tuy nhiên, nếu vì một lý do nào đó, chẳng hạn như áp lực công việc hoặc trách nhiệm gia đình, bạn không thể ngủ đủ giấc, thì nguy cơ gặp ác mộng sẽ tăng cao hơn. Mất ngủ cũng có thể gây ra tình trạng ác mộng dễ dàng hơn.
  • Ăn trước khi đi ngủ: Việc ăn trước khi đi ngủ có thể kích thích hoạt động não bộ vào ban đêm. Vì vậy, nếu bạn thường xuyên gặp ác mộng, hãy xem xét lại thói quen ăn uống của mình, đặc biệt là việc tránh ăn quá nhiều hoặc ăn muộn trước khi đi ngủ.
  • Chứng ngưng thở khi ngủ: Mặc dù chưa có bằng chứng rõ ràng, nhiều chuyên gia tin rằng việc ngưng thở khi ngủ có thể góp phần làm tăng khả năng gặp ác mộng. Điều này có thể liên quan đến những tác động của sự suy giảm lưu thông không khí và sự không ổn định trong quá trình hô hấp.
  • Đọc sách, xem phim/ ảnh kinh dị: Nhiều người có sở thích đọc sách và xem phim kinh dị. Tuy nhiên, thú vui này có thể ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ và làm tăng khả năng gặp ác mộng. Nếu bạn thường đọc sách hoặc xem phim kinh dị trước khi đi ngủ, hãy cân nhắc hạn chế thói quen này, đặc biệt là tránh làm những hoạt động này trong thời gian gần giờ đi ngủ.
Rối loạn ác mộng có thể do căng thẳng về công việc tạo nên
Rối loạn ác mộng có thể do căng thẳng về công việc tạo nên

3. Hệ quả của rối loạn ác mộng

Rối loạn ác mộng có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng đến người bệnh, cụ thể:

  • Buồn ngủ quá mức vào ban ngày: Ác mộng liên tục và không yên có thể dẫn đến mất ngủ và giấc ngủ không đủ chất lượng. Kết quả là bạn có thể cảm thấy mệt mỏi và buồn ngủ quá mức vào ban ngày, gây khó khăn trong việc thực hiện các hoạt động hàng ngày.
  • Gây ra những tác động tiêu cực đến cảm xúc, tâm lý. Bạn có thể trở nên trầm cảm hoặc lo lắng vì sự lo lắng rằng những giấc mơ tiếp tục làm phiền và ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày.
  • Sợ đi ngủ: Với những trải nghiệm ác mộng liên tục, bạn có thể phát triển sự sợ hãi hoặc lo lắng trước việc đi ngủ. Điều này có thể làm suy giảm chất lượng giấc ngủ và tạo ra một môi trường không thể thư giãn khi đến giờ đi ngủ.
  • Suy nghĩ tự tử hoặc cố gắng tự sát: Cảm giác không thể thoát khỏi những cơn ác mộng và căng thẳng từ những giấc mơ tiêu cực có thể tạo ra sự tuyệt vọng và nguy cơ cao hơn về tình trạng tâm lý của người bị ảnh hưởng.
Rối loạn ác mộng có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng
Rối loạn ác mộng có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng

4. Phân biệt Rối loạn ác mộng và Hội chứng giấc ngủ ban đêm

Hai tình trạng này khác nhau rõ rệt về giai đoạn giấc ngủ, mức độ tỉnh táo, khả năng ghi nhớ và biểu hiện khi xảy ra cơn. Bảng so sánh dưới đây sẽ giúp bạn dễ dàng nhận biết sự khác biệt giữa hai rối loạn giấc ngủ phổ biến này.

Đặc điểmRối loạn ác mộng (Nightmare Disorder)Hội chứng kinh hoàng ban đêm (Night Terrors / Sleep Terrors)
Giai đoạn giấc ngủThường xảy ra trong giai đoạn REM – giai đoạn ngủ mơ, thường vào cuối đêm hoặc gần sáng.Xảy ra trong giai đoạn NREM sâu, thường vào 1/3 đầu của giấc ngủ ban đêm.
Khả năng ghi nhớNgười bệnh tỉnh dậy hoàn toàn và nhớ rõ nội dung giấc mơ đáng sợ.Người ngủ không tỉnh hoàn toàn, không nhớ hoặc chỉ nhớ rất ít về cơn hoảng loạn.
Phản ứng khi xảy raThức dậy nhanh, tỉnh táo, cảm thấy lo lắng hoặc sợ hãi sau giấc mơ.Có thể la hét, ngồi bật dậy, hoảng loạn, tim đập nhanh, mắt mở nhưng không nhận thức được xung quanh.
Khả năng trấn anCó thể dỗ dành, trấn an khi người bệnh đã tỉnh giấc.Khó an ủi, thậm chí người bệnh có thể kích động hơn nếu bị chạm hoặc đánh thức.
Độ tuổi thường gặpCó thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, từ trẻ em đến người trưởng thành.Phổ biến nhất ở trẻ em, đặc biệt trong độ tuổi 1 – 12 tuổi.
Hành động khi xảy ra cơnNgười ngủ thường nằm yên, chỉ có biểu hiện sợ hãi trong giấc mơ.Có thể cử động mạnh, la hét, mộng du, đi lại trong phòng trong khi vẫn đang ngủ.
Nhiều người thường nhầm lẫn giữa rối loạn ác mộng và hội chứng kinh hoàng ban đêm
Nhiều người thường nhầm lẫn giữa rối loạn ác mộng và hội chứng kinh hoàng ban đêm

5. Điều trị rối loạn ác mộng

Như đã đề cập ở trên, việc gặp ác mộng thỉnh thoảng là một trạng thái bình thường và không cần quá lo lắng. Tuy nhiên, nếu những cơn ác mộng của bạn có những dấu hiệu như Vua Nệm đã đề cập ở trên hãy nhanh chóng có những biện pháp điều trị. Dưới đây là một số phương pháp bạn tham khảo dành cho bạn:

  • Điều trị y tế: Phương pháp này được áp dụng khi có một bệnh lý tiềm ẩn liên quan đến tình trạng.
  • Điều trị căng thẳng hoặc lo lắng: Nếu tình trạng sức khỏe tâm thần (ví dụ như căng thẳng hoặc lo lắng) góp phần vào việc gây ra ác mộng, bác sĩ có thể đưa ra các kỹ thuật giảm căng thẳng, tư vấn hoặc trị liệu với chuyên gia tâm lý.
  • Phương pháp tưởng tượng diễn tập: Thường được sử dụng cho những người bị hậu quả tâm lý (PTSD). Bằng phương pháp này, bạn thay đổi kết thúc của cơn ác mộng thành một kết thúc mới và đưa nó vào trong tâm trí.
  • Thuốc: Có thể khuyến nghị sử dụng thuốc cho những cơn ác mộng nghiêm trọng liên quan đến PTSD.
Hãy gặp bác sĩ nếu thấy những dấu hiệu trầm trọng của rối loạn ác mộng
Hãy gặp bác sĩ nếu thấy những dấu hiệu trầm trọng của rối loạn ác mộng

6. Các biện pháp tự điều trị tại nhà dành cho trẻ em

Trong nhiều trường hợp, các rối loạn giấc ngủ ở trẻ có thể được cải thiện bằng những thay đổi đơn giản trong thói quen sinh hoạt hằng ngày. Dưới đây là các biện pháp tự điều trị tại nhà dành cho trẻ em giúp ổn định giấc ngủ và giảm tần suất các cơn hoảng sợ ban đêm.

  • Thực hiện thói quen thư giãn đều đặn trước khi đi ngủ: Thực hiện các hoạt động yên tĩnh, nhẹ nhàng như đọc sách, giải câu đố, ngâm mình trong bồn nước ấm, thiền, và hít thở sâu trước khi đi ngủ.
  • Ở bên cạnh và xoa dịu trẻ: Tâm sự và trò chuyện cùng con để con biết rằng những cơn ác mộng không có thật và không thể làm tổn thương bé.
  • Khuyến khích bé tưởng tượng một kết thúc có hậu cho giấc mơ: Khuyến khích bé tưởng tượng một kết thúc tốt đẹp cho những giấc mơ đó.
  • Tạo môi trường ngủ thoải mái: Cho bé ngủ cùng với thú nhồi bông, chăn bông yêu thích hoặc đồ vật mà bé cảm thấy thoải mái.
  • Sử dụng đèn ngủ: Ánh sáng từ đèn ngủ có thể mang lại sự yên tâm cho bạn.
Ở bên cạnh và xoa dịu trẻ mỗi khi gặp ác mộng
Ở bên cạnh và xoa dịu trẻ mỗi khi gặp ác mộng

7. Giải pháp cải thiện rối loạn ác mộng bằng việc nâng cấp giấc ngủ

Nâng cao chất lượng giấc ngủ được xem là một trong những yếu tố quan trọng giúp hạn chế và phòng ngừa rối loạn ác mộng. Khi cơ thể thiếu ngủ hoặc giấc ngủ thường xuyên bị gián đoạn, não bộ dễ rơi vào trạng thái căng thẳng, làm tăng nguy cơ xuất hiện những giấc mơ tiêu cực. Vì vậy, xây dựng môi trường ngủ lý tưởng và duy trì thói quen ngủ khoa học sẽ giúp cơ thể thư giãn, ổn định chu kỳ ngủ và giảm tình trạng thức giấc giữa đêm.

Dưới đây là những cách nâng cấp giấc ngủ hiệu quả bạn nên áp dụng:

  • Thiết lập đồng hồ sinh học cố định

Hãy duy trì thói quen đi ngủ và thức dậy vào cùng một khung giờ mỗi ngày, kể cả cuối tuần. Điều này giúp cơ thể thiết lập nhịp sinh học ổn định, từ đó cải thiện chất lượng giấc ngủ và hạn chế tình trạng ngủ chập chờn – nguyên nhân dễ kích hoạt ác mộng.

  • Kiến tạo không gian ngủ lý tưởng

Phòng ngủ nên được giữ gọn gàng, yên tĩnh và có ánh sáng dịu nhẹ để tạo cảm giác thư giãn cho não bộ. Bên cạnh đó, việc đầu tư một chiếc nệm và gối chất lượng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao trải nghiệm giấc ngủ. Các sản phẩm từ Vua Nệm được nhiều người tin tưởng nhờ sự đa dạng về chất liệu, độ êm ái và khả năng nâng đỡ cơ thể tốt. Hệ thống này cung cấp nhiều dòng nệm hiện đại như foam, cao su hay lò xo với khả năng phân tán áp lực, giữ cột sống ở tư thế tự nhiên và hạn chế tình trạng trở mình nhiều trong đêm. Ngoài ra, các sản phẩm chăn ga gối tại đây cũng được thiết kế thoáng khí, mềm mại, giúp cơ thể luôn cảm thấy dễ chịu và ngủ sâu giấc hơn.

  • Ứng dụng tiếng ồn trắng

Với những người dễ bị đánh thức bởi tiếng động xung quanh, âm thanh đều đặn từ máy tạo tiếng ồn trắng hoặc quạt máy có thể giúp che lấp các tạp âm đột ngột. Điều này giúp não bộ duy trì trạng thái thư giãn và ngủ sâu hơn. Đối với trẻ em, có thể kết hợp thêm đèn ngủ dịu nhẹ hoặc thú nhồi bông quen thuộc để tăng cảm giác an toàn.

  • Tuân thủ quy tắc ăn uống buổi tối:

Nên tránh ăn quá no hoặc ăn vặt trong vòng 2–3 giờ trước khi đi ngủ. Quá trình tiêu hóa mạnh có thể kích thích não bộ hoạt động, khiến giấc ngủ trở nên nông và dễ xuất hiện những giấc mơ tiêu cực.

  • Tránh xa các chất kích thích

Caffeine, rượu bia và các chất kích thích khác có thể làm rối loạn chu kỳ ngủ REM, khiến giấc ngủ không sâu và tăng khả năng nhớ lại ác mộng. Thay vào đó, bạn có thể lựa chọn các loại trà thảo mộc nhẹ nhàng để giúp cơ thể thư giãn trước khi nghỉ ngơi.

Các sản phẩm từ Vua Nệm được nhiều người tin tưởng nhờ sự đa dạng về chất liệu, độ êm ái
Các sản phẩm từ Vua Nệm được nhiều người tin tưởng nhờ sự đa dạng về chất liệu, độ êm ái

Nh­ư vậy, trong bài viết trên Vua Nệm đã cung cấp cho bạn những kiến thức bổ ích về rối loạn ác mộng bao gồm triệu chứng, tác hại, nguyên nhân và phương pháp điều trị.

5/5 - (1 đánh giá)
quote

Suốt 18 năm qua, Vua Nệm vẫn bền bỉ theo đuổi sứ mệnh giúp người Việt ngủ ngon hơn, sống trọn hơn. Tháng 4 này, trong không khí rộn ràng của mùa lễ hội và những ngày nghỉ đáng mong chờ, Vua Nệm muốn gửi đến bạn một lời nhắc nhẹ nhàng: "Đừng để những bộn bề thường nhật làm ảnh hưởng đến giấc ngủ và khoảng thời gian nghỉ ngơi quý giá của mình". Đây là dịp lý tưởng để làm mới không gian phòng ngủ, chăm chút cho sức khỏe thể chất lẫn tinh thần với những ưu đãi hấp dẫn trên hàng loạt sản phẩm. Từ nệm, chăn ga gối đến phụ kiện giấc ngủ, tất cả đang chờ bạn khám phá trong chương trình Sale Tưng Bừng - Mừng Đại Lễ. Hãy tận hưởng cảm giác êm ái, thư giãn cùng hàng trăm sản phẩm chính hãng tại hệ thống cửa hàng và website vuanem.com.

Nội dung từ Vua Nệm nhằm chăm sóc khách hàng và lan tỏa thông điệp “Giấc ngủ đáng giá”. Nếu có bất kỳ thông tin chưa phù hợp, vui lòng liên hệ trainghiem@vuanem.com để được hỗ trợ và điều chỉnh kịp thời.

TÁC GIẢ: Hoàng Trinh

Đã kiểm duyệt

Mình là Hoàng Trinh – Chuyên viên tư vấn giấc ngủ tại Vua Nệm, với hơn 5 năm kinh nghiệm trong nghiên cứu và phát triển nội dung chuyên sâu về nệm, chăn ga gối và giải pháp cải thiện giấc ngủ. Với nền tảng kiến thức vững chắc và quá trình làm việc trực tiếp cùng hàng nghìn khách hàng, mình luôn nỗ lực mang đến những thông tin chính xác, thực tế và đáng tin cậy, giúp người đọc hiểu rõ hơn về giá trị của giấc ngủ chất lượng và lựa chọn sản phẩm phù hợp nhất cho sức khỏe.

Xem bài viết cùng tác giả »

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM